Giặt là cho tiệm chụp ảnh, cửa hàng cho thuê trang phục tại Thanh Hoá

Bộ váy khách vừa trả về nằm trên quầy, cổ áo còn nguyên một vệt phấn nền màu be, nách áo hơi ẩm và có mùi. Mà lịch trên máy tính thì chiều nay đã có khách khác đặt đúng bộ đó, hẹn ba giờ đến thử. Chủ tiệm đứng nhìn cái vệt phấn, tính nhẩm xem có kịp không, và nếu không kịp thì lấy bộ nào ra thay.

Đây là cảnh quen của mọi cửa hàng cho thuê trang phục và mọi studio chụp ảnh ở TP Thanh Hoá. Cái khó không nằm ở chỗ giặt sạch, vì sạch thì cách nào cũng ra. Cái khó là giặt sạch mà vẫn giữ được bộ đồ để cho thuê tiếp vài chục lượt nữa, trong khi thời gian giữa hai lượt khách có khi chỉ vài tiếng.

Bài này nói về đặc thù của nhóm đồ đó: các vết hay gặp, cách phân loại theo chất liệu, vì sao giặt sai một lần là hỏng cả bộ đồ đắt tiền, cách xoay xở khi thời gian gấp, và cách hỏi báo giá theo món để chủ tiệm tính được chi phí trước khi nhận đặt.

Vì sao đồ cho thuê phải giặt theo cách khác

Đồ mặc ở nhà giặt hỏng thì mất một món đồ. Đồ cho thuê giặt hỏng thì mất một nguồn thu đều đặn, vì món đó vốn còn phải sinh ra tiền hàng chục lượt nữa.

Một chiếc váy dạ hội trong tủ cho thuê không phải là một chiếc váy, nó là một tài sản có vòng đời. Chủ tiệm mua về, khấu hao dần theo số lượt thuê. Mỗi lần giặt sai làm nhạt màu một chút, làm bai cổ một chút, làm rụng vài hạt đính một chút, thì vòng đời ấy ngắn lại, và điểm dừng đến sớm hơn dự tính.

Có ba thứ phải giữ nguyên qua mỗi lần giặt, và đây chính là chỗ khác biệt so với giặt đồ thường:

• Giữ phom. Váy dạ hội, váy cưới, vest, áo dài đều có lớp lót và các đường dựng để giữ dáng. Vò mạnh, vắt kiệt, phơi treo sai điểm tựa là phần vai chảy xuống, phần eo mất nếp, và lần sau khách mặc lên sẽ thấy đồ không còn ôm như ảnh mẫu.
• Giữ màu. Đồ chụp ảnh thường có màu mạnh, đỏ, xanh cổ vịt, hồng phấn. Giặt chung, ngâm lâu, dùng chất tẩy sai là màu ra nước và loang sang chỗ khác trên cùng chiếc váy.
• Giữ phụ kiện. Kim sa, hạt đính, ren nổi, lông vũ trang trí, khuy bọc vải. Đây là phần dễ mất nhất và cũng là phần khó thay nhất, vì hiếm khi mua được đúng loại hạt cũ.

Nói cách khác, với nhóm đồ này thì giữ được đồ quan trọng ngang với làm sạch đồ.

Ba nhóm vết hay gặp trên đồ cho thuê

Sau một mùa cưới hay một đợt chụp kỷ yếu, đồ trả về gần như lặp lại đúng mấy loại vết sau. Biết trước thì kiểm tra nhanh hơn nhiều.

• Phấn nền, kem lót, kem chống nắng ở cổ và vai. Nhóm này gốc dầu trộn bột màu, bám theo kiểu vừa dính vừa nhuộm. Vết mới thì dễ, vết đã treo lại trong tủ vài tuần thì khó hơn hẳn. Đặc biệt đừng là hơi nóng lên vết phấn, vì nhiệt làm phần dầu chín vào sợi và sau đó thường chỉ nhạt đi chứ khó về sạch hẳn.
• Son, son bóng, chì kẻ. Thường dính ở cổ áo, mép vai, và mặt trong khi khách chui đầu qua. Son lì bám rất chắc vì trong đó có sáp. Tuyệt đối không chà mạnh bằng khăn ướt, vì chà là kéo vết loang rộng gấp đôi.
• Mồ hôi ở nách và cổ. Vết này lúc mới còn không nhìn thấy gì, nhưng để lâu thì ngả vàng và có mùi chua. Đồ chụp ngoài trời mùa hè ở Sầm Sơn về gần như bộ nào cũng dính. Đây là lý do nên giặt ngay sau mỗi lượt thuê chứ không gom lại cuối tuần.

Ngoài ba nhóm trên còn có vết cỏ và đất ở gấu váy khi chụp ngoại cảnh, vết rượu vang ở tiệc cưới, vết bụi ở tà áo dài. Cách xử lý cho nhóm trang phục sân khấu, đồ múa có ở bài cách giặt trang phục biểu diễn, đồ múa, phần lớn nguyên tắc dùng chung được cho đồ chụp ảnh.

Việc nên làm ngay khi nhận đồ về là kiểm tra dưới đèn sáng, tách riêng món có vết, và ghim một mảnh giấy ghi vị trí vết vào món đó. Nghe đơn giản nhưng chính bước này giúp tiệm giặt xử lý đúng chỗ thay vì phải dò cả bộ.

Phân loại theo chất liệu trước khi động tay

Đây là bước quyết định. Cùng một vết son, trên vải cotton và trên voan lụa là hai câu chuyện hoàn toàn khác.

1. Ren và voan. Sợi mảnh, dễ rách khi bị kéo, dễ xù khi chà. Nhóm này phải xử lý bằng cách chấm và thấm, không vò không xoắn. Ren đính hạt thì còn phải tính đến chuyện hạt bung khi va vào lồng máy.
2. Dạ và len. Nhóm này sợ nước nóng và sợ ma sát, vì hai thứ đó làm sợi co lại và bết vào nhau. Một chiếc áo dạ giặt sai một lần là ngót đi thấy rõ, và không có cách nào kéo về kích thước cũ.
3. Da và giả da. Không giặt nước theo kiểu thông thường. Da cần làm sạch bề mặt rồi dưỡng lại, nếu để khô tự nhiên sau khi ướt thì bề mặt cứng và nứt chân chim.
4. Vải kim tuyến ép và đồ có lớp lót dày. Với vải ép thì nhiệt độ là kẻ thù, lớp phủ bong ra thành mảng và không dán lại được. Với váy cưới xoè hay váy dạ hội có tùng thì cái khó nằm ở khâu làm khô, lớp ngoài khô rồi mà lớp trong còn ẩm, cất vào tủ là sinh mùi.

Nguyên tắc chung cho chủ tiệm: đọc nhãn giặt khâu bên trong trước, món nào ghi giặt khô thì đừng thử giặt nước tại chỗ để tiết kiệm. Với đồ có nhiều chất liệu ghép trên cùng một bộ, ví dụ thân voan mà cạp dạ, thì phải xử lý theo chất liệu yếu nhất. Nền tảng của việc này nằm ở bài giặt khô tại Thanh Hoá.

Bài toán thời gian giữa hai lượt khách

Vướng lớn nhất của nghề cho thuê không phải là vết bẩn, mà là cái khoảng trống giữa lúc khách trả và lúc khách sau nhận.

Có những chất liệu không rút ngắn được. Váy có tùng dày, áo dạ, đồ da đều cần thời gian khô tự nhiên, ép nhiệt cho nhanh là hỏng. Nên cách làm việc nên theo là tính ngược từ giờ khách nhận, chứ không phải giặt xong lúc nào hay lúc đó.

• Chia tủ thành hai nhóm. Nhóm quay vòng nhanh gồm áo váy ngắn, áo dài trơn, vest, là những món xử lý trong ngày được. Nhóm quay vòng chậm gồm váy cưới, váy dạ hội tùng dày, đồ da. Khi nhận đặt lịch thì nhìn vào nhóm trước khi gật đầu.
• Đặt trước lịch lấy và giao cố định. Ví dụ sáng lấy đồ trả về, chiều hôm sau giao lại. Có nhịp cố định thì cả hai bên đều chủ động, và chủ tiệm không phải gọi gấp vào giờ cao điểm.
• Chừa một bộ dự phòng cho các mẫu đắt khách. Mẫu nào tháng nào cũng có người hỏi thì nên có hai bộ, chi phí thêm một bộ thường rẻ hơn tiền mất khách vì trùng lịch.
• Dùng phụ thu gấp một cách có tính toán. Nhà Gọn Laundry có phụ thu 20% khi cần lấy ngay sau 2 giờ. Đây là cửa thoát cho tình huống kẹt, nhưng nếu tháng nào cũng phải dùng thì vấn đề nằm ở lịch chứ không nằm ở tiệm giặt.

Mùa cưới và mùa lễ là lúc mọi thứ dồn lại. Kinh nghiệm của các cửa hàng gửi đồ đều đặn là báo lịch cả tuần trước cho tiệm giặt, nói rõ ngày nào cao điểm và khoảng bao nhiêu bộ. Riêng nhóm đồ cưới có đặc thù riêng, xem thêm ở bài giặt đồ cưới hỏi tại Thanh Hoá.

Hỏi báo giá theo món thế nào cho đúng

Chủ tiệm cần biết chi phí trước khi nhận đặt, vì tiền giặt là một khoản trong giá thuê. Cách hỏi để nhận được báo giá sát nhất:

1. Gửi ảnh cả bộ và ảnh cận vết. Ảnh toàn thân cho biết phom và độ dày, ảnh cận cho biết vết gì. Chụp dưới ánh sáng tự nhiên, đừng dùng đèn flash vì flash làm mất màu thật của vết.
2. Chụp thêm nhãn giặt khâu bên trong. Nhãn quyết định giặt nước hay giặt khô, và quyết định luôn giá.
3. Nói rõ đã sơ cứu bằng gì chưa và hạn cần nhận đồ. Nếu ở cửa hàng đã chấm cồn hay đã là lên vết thì phải nói, để tiệm chọn cách xử lý an toàn thay vì chồng thêm hoá chất. Có hạn thì tiệm mới xếp được vào lịch.
4. Món lạ thì hỏi riêng. Phụ kiện sân khấu, mũ đội đầu cầu kỳ, đồ hoá trang tự may không có giá cố định trong bảng, cứ gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để tiệm xem và báo giá theo món.

Khi nào nên mang tới tiệm

Với cửa hàng cho thuê thì câu trả lời gần như luôn là nên gửi tiệm, nhất là bốn trường hợp sau: món đồ có giá trị cao, món có chất liệu ghép nhiều loại, món dính vết đã cũ, và những đợt cao điểm mà tự làm không xuể.

Giá theo món để chủ tiệm tính vào giá thuê: váy dạ hội 150.000đ, váy cưới 500.000đ, áo váy ngắn 77.000đ, áo váy dài 99.000đ, áo dài trơn 80.000đ, áo dài kiểu 90.000 đến 250.000đ tuỳ mức cầu kỳ, vest 89.000 đến 119.000đ, áo dạ ngắn 89.000đ và áo dạ dài 132.000đ. Nhóm da tính riêng: chăm sóc áo da 70.000 đến 300.000đ, chăm sóc váy da 40.000 đến 120.000đ. Tẩy vết 30.000 đến 200.000đ tuỳ vết và tuỳ chất liệu. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Cửa hàng gửi đều hàng tháng nên dùng thẻ thành viên trả trước cho gọn sổ sách: nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, nạp 1.000.000đ được 1.150.000đ, nạp 2.000.000đ được 2.400.000đ, dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng.

Nói thật để chủ tiệm khỏi kỳ vọng sai: vết phấn nền hay vết son đã bị là nóng lên trên, hoặc đã nằm trên vải nhiều tuần, thường chỉ nhạt đi chứ không về sạch hoàn toàn. Ren mảnh đã rách thì giặt không vá lại được, đó là việc của thợ may. Tiệm sẽ xem đồ, nói rõ làm được tới đâu rồi bạn quyết, thay vì nhận bừa rồi trả về một bộ đồ vẫn còn vết.