Nên giặt quần áo bằng nước lạnh hay nước ấm? Chọn theo từng loại đồ

Máy giặt nhà có hẳn một nút chỉnh nhiệt độ: lạnh, 20, 30, 40, 60, có máy lên tới 90. Vậy mà cả nhà vẫn để nguyên một mức cho mọi mẻ, từ đồng phục của con tới chăn ga, áo len của mẹ. Không phải vì lười, mà vì chẳng ai chắc nên chọn mức nào, nên để mặc định cho yên tâm.

Câu trả lời ngắn là: không có một nhiệt độ đúng cho mọi thứ. Nước ấm và nước lạnh mỗi bên mạnh một kiểu, hỏng một kiểu. Bài này giải thích hai bên, rồi đưa ra một bảng chọn theo nhóm đồ để bạn dán lên cạnh máy giặt.

Nước ấm làm được gì, và làm hỏng gì

Điểm mạnh:

• Tan dầu mỡ tốt hơn. Bã nhờn ở cổ áo, vết dầu ăn, kem chống nắng mềm ra và dễ bong khỏi sợi khi nước ấm lên.
• Chất giặt hoạt động mạnh hơn. Chất hoạt động bề mặt và các enzyme (men phân giải vết bẩn) trong nhiều loại nước giặt làm việc hiệu quả hơn ở nước ấm so với nước quá lạnh.
• Vệ sinh tốt hơn cho đồ dùng chung. Khăn tắm, ga gối, đồ lót giặt ở 60 độ, nếu nhãn cho phép, giúp giảm vi khuẩn và mạt bụi nhiều hơn so với giặt lạnh.

Điểm hỏng:

• Co rút sợi tự nhiên. Cotton chưa qua xử lý chống co sẽ co lại khi gặp nước nóng cộng với vò xát. Len còn tệ hơn: các vảy trên sợi len cài vào nhau, áo co một cỡ và không trả lại được.
• Phai màu. Nước nóng làm sợi nở ra, thuốc nhuộm chưa bám chắc thoát ra dễ hơn. Đồ đậm màu nhạt dần, đồ trắng giặt chung thì bị lem.
• Cố định vết gốc đạm. Máu, trứng, sữa, mồ hôi gặp nhiệt sẽ đông lại giống lòng trắng trứng chín, bám chặt vào sợi, lúc đó tẩy khó hơn nhiều.
• Hại sợi tổng hợp và sợi co giãn. Đồ thể thao, đồ bơi, quần có thun (spandex, sợi co giãn) giặt nóng thường xuyên thì mất độ đàn hồi, đồ polyester dễ nhăn hằn khó là.
• Tốn điện. Với máy có bộ gia nhiệt, phần lớn điện năng của một lượt giặt nóng dùng để đun nước chứ không phải để quay lồng.

Nước lạnh: mạnh ở đâu, yếu ở đâu

Nước lạnh giữ màu, giữ phom, ít làm co vải, đỡ tốn điện, và hợp với phần lớn quần áo mặc hằng ngày vốn chỉ dính mồ hôi và bụi. Điểm yếu là kém với vết dầu mỡ, đồ bẩn nặng, và khi nước quá lạnh thì bột giặt khó tan hết.

Cần hiểu đúng một chuyện: chế độ "Lạnh" trên máy là dùng thẳng nước máy, không đun. Mùa hè nước máy ở Thanh Hoá khá ấm, giặt lạnh vẫn sạch. Nhưng những ngày rét đậm, nước máy lạnh buốt, bột giặt dễ vón thành vệt trắng trên đồ tối. Mùa đó nên chuyển sang nước giặt dạng lỏng, hoặc chọn mức 20 đến 30 độ nếu máy có bộ gia nhiệt.

Bảng chọn nhiệt độ theo nhóm đồ

Luôn đọc nhãn trước, bảng dưới đây là mức tham khảo khi nhãn cho phép:

Nhóm đồ	Nhiệt độ gợi ý	Ghi chú
Đồ màu tối, đồ đen, jeans	Lạnh đến 30 độ	Lộn trái, tách khỏi khăn bông để khỏi dính xơ
Đồ màu tươi, đồ mới mua	Lạnh	Mấy lần đầu giặt riêng, dễ ra màu
Đồ trắng cotton: áo phông, sơ mi trắng, đồ lót	40 độ, bẩn cổ nhiều có thể 60 độ	Tiền xử lý cổ áo, nách áo trước
Khăn tắm, ga gối, vỏ chăn	40 đến 60 độ	60 độ khi nhà có người ốm hoặc dị ứng mạt bụi
Len, lụa, đồ có ren, đính kết	Lạnh, tối đa 30 độ	Chế độ len hoặc giặt tay; nhiều món nhãn ghi giặt khô
Đồ thể thao sợi tổng hợp, đồ bơi, đồ có thun	Lạnh đến 30 độ	Bị mùi thì ngâm xử lý riêng, đừng tăng nhiệt

Nhiệt độ chỉ là một nửa câu chuyện, chọn chế độ quay và vắt cho đúng loại đồ cũng quan trọng không kém. Phần này có ở bài cách chọn chế độ máy giặt đúng cho từng loại đồ. Riêng với cotton, giặt nóng là nguyên nhân hay gặp nhất khiến áo bé đi, xem thêm bài cách giặt đồ cotton không bị co rút.

Đọc nhãn giặt trước khi chỉnh nút

Ký hiệu hình chậu nước trên nhãn cho biết gần như mọi thứ cần biết về nhiệt độ:

• Chậu nước ghi 30, 40, 60 là nhiệt độ tối đa được phép, không phải nhiệt độ khuyến khích. Giặt thấp hơn luôn an toàn hơn cho vải.
• Chậu nước có chấm thay cho con số: một chấm khoảng 30 độ, hai chấm khoảng 40 độ, ba chấm khoảng 50 độ, bốn chấm khoảng 60 độ.
• Chậu có một hoặc hai gạch ngang bên dưới nghĩa là cần chế độ nhẹ, vắt nhẹ.
• Chậu có bàn tay là chỉ giặt tay, chậu bị gạch chéo là không giặt nước.

Nhãn còn ghi thành phần vải, thứ quyết định vải chịu nhiệt tới đâu. Cách đọc từng loại sợi có ở bài cách đọc thành phần vải trên nhãn quần áo.

Vết gốc đạm: luôn xử lý bằng nước lạnh trước

Đây là chỗ nhiều người làm ngược. Thấy vết máu trên ga giường hay vết sữa trên áo con, phản xạ là ngâm ngay vào nước nóng cho "sạch hơn". Kết quả là vết chín lại, bám chặt vào sợi.

1. Xả nước lạnh từ mặt trái vết, để nước đẩy vết ra ngoài thay vì đẩy sâu vào trong.
2. Ngâm nước lạnh với nước giặt có enzyme khoảng 30 phút, xoa nhẹ.
3. Giặt bình thường ở nhiệt độ phù hợp với loại vải.
4. Kiểm tra lại trước khi phơi hoặc sấy. Nhiệt của máy sấy và bàn là cũng cố định vết y như nước nóng. Vết còn thì làm lại từ bước một.

Vết dầu mỡ thì ngược lại: thấm bớt dầu, thoa nước rửa bát hoặc nước giặt đậm đặc lên vết, rồi giặt ở mức nước ấm mà nhãn cho phép.

Tiệm phân loại nhiệt độ theo từng đơn thế nào

Ở tiệm, bài toán nhiệt độ được giải bằng cách chia nhóm trước khi cho vào máy. Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, không trộn đồ nhà này với nhà khác, và đếm món khi nhận. Lúc nhận đồ, tiệm xem nhãn, tách đồ tối màu, đồ trắng, khăn và chăn ga thành từng nhóm để chọn nhiệt và chế độ riêng. Món nào nhãn ghi không giặt nước thì tiệm báo lại để bạn quyết có chuyển sang giặt khô hay không. Bạn cũng có thể dặn thêm: "cái áo này mới mua, sợ ra màu", "ga này nhà có người ốm, giặt nóng giúp", tiệm xem nhãn rồi làm theo mức vải chịu được.

Bảng giá tham khảo tại Nhà Gọn:

Dịch vụ	Giá
Giặt sấy quần áo, đơn dưới 8kg	28.000đ/kg
Giặt sấy quần áo, đơn từ 8kg	22.000đ/kg
Giặt sấy chăn, ga	35.000đ/kg
Giặt khô sơ mi	50.000–60.000đ/chiếc
Giặt khô quần Âu, Kaki, Jeans	55.000đ/chiếc
Tẩy vết	30.000–200.000đ tuỳ vết

Đơn tối thiểu 30.000đ. Lấy ngay trong vòng 2 giờ phụ thu 20%, dịp lễ Tết phụ thu 20%.

Hỏi đáp nhanh

Giặt quần áo bằng nước lạnh có sạch không?

Có, với phần lớn quần áo mặc hằng ngày vốn chỉ dính mồ hôi và bụi. Nước lạnh còn giữ màu, giữ phom và đỡ tốn điện. Nước lạnh kém hơn với vết dầu mỡ và đồ bẩn nặng; những ngày rét đậm nước máy quá lạnh thì nên dùng nước giặt dạng lỏng hoặc chọn 20 đến 30 độ.

Khi nào nên giặt nước ấm hoặc nước nóng?

Nước ấm khoảng 40 độ hợp với đồ trắng cotton, đồ dính dầu mỡ. Mức 60 độ dành cho khăn tắm, ga gối, đồ lót khi nhãn cho phép, nhất là khi nhà có người ốm hoặc dị ứng mạt bụi. Đồ tối màu, len, lụa, đồ thể thao sợi tổng hợp thì nên giặt lạnh hoặc tối đa 30 độ.

Giặt nước nóng có làm co quần áo không?

Có với sợi tự nhiên. Cotton chưa xử lý chống co sẽ co lại khi gặp nước nóng cộng với vò xát, còn len thì co một cỡ và gần như không trả lại được. Nhiệt độ ghi trên nhãn là mức tối đa, giặt thấp hơn luôn an toàn hơn.

Vết máu, vết sữa nên giặt nước lạnh hay nóng?

Luôn dùng nước lạnh trước. Máu, sữa, trứng, mồ hôi là vết gốc đạm, gặp nhiệt sẽ đông lại và bám chặt vào sợi. Xả nước lạnh từ mặt trái vết, ngâm nước lạnh với nước giặt có enzyme khoảng 30 phút rồi mới giặt bình thường, và kiểm tra hết vết trước khi phơi hay sấy.

Nhà Gọn có chọn nhiệt độ giặt riêng cho từng đơn không?

Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, xem nhãn và tách đồ tối, đồ trắng, khăn và chăn ga thành từng nhóm trước khi giặt. Món nhãn ghi không giặt nước thì tiệm báo lại để bạn quyết có chuyển giặt khô hay không. Giặt sấy quần áo 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, 22.000đ/kg với đơn từ 8kg. Gọi 0943 386 369.