Cách giặt áo len cổ lọ không giãn cổ, không co

Áo len cổ lọ là món mà cứ đến khoảng cuối tháng Mười một, khi gió mùa đông bắc về Thanh Hoá, là được lôi ra mặc. Cổ cao ôm sát giữ ấm cổ họng, mặc trong áo khoác dạ hay mặc riêng đều gọn. Nhưng cũng chính cái cổ đó là chỗ hỏng đầu tiên. Vài lần giặt, cổ áo bai ra, mềm rũ xuống, không còn đứng. Có chiếc thì ngược lại: thân áo co lại, ngắn cũn, cổ cứng như bìa.

Cả hai kiểu hỏng đều từ cách giặt và phơi. Bài này tiệm chia sẻ cách giặt tay áo len cổ lọ ở nhà để giữ phom, và khi nào nên gửi giặt khô.

Vì sao cổ lọ hay bị giãn

Cổ lọ thường được đan bằng kiểu gân, kiểu dệt có độ đàn hồi để ôm cổ. Độ đàn hồi đó đến từ cách sợi len xoắn và đan vào nhau, chứ không phải từ chun. Khi len ngấm nước, sợi nặng lên và mềm đi. Lúc này mà kéo, vắt xoắn hay treo áo lên móc, sức nặng của nước sẽ kéo các vòng đan giãn ra. Khô rồi chúng giữ nguyên hình dạng bị giãn đó.

Cổ áo còn chịu thêm một kiểu kéo nữa: mỗi lần mặc vào, cởi ra, nhiều người cầm cổ áo kéo mạnh qua đầu. Mặc nhiều lần trong một tuần mà không cho áo "nghỉ" thì cổ giãn dần, giặt chỉ là bước làm lộ ra.

Còn co rút thì sao

Len lông cừu có lớp vảy rất nhỏ trên bề mặt sợi. Gặp nước nóng, xà phòng mạnh và cọ xát, các vảy này mở ra và móc vào nhau, sợi len quấn chặt lại. Đó là hiện tượng nỉ hoá, áo co lại và dày cộm lên. Khác với giãn, co do nỉ hoá gần như không đảo ngược được. Đây là lý do áo len không nên vào máy giặt chế độ thường, càng không nên sấy nóng. Đồ len nói chung tiệm có bài riêng: giặt đồ len không co rút, không xù tại Thanh Hoá.

Giặt tay áo len cổ lọ, từng bước

1. Đọc nhãn trước. Nhãn ghi chỉ giặt khô, hoặc chất liệu là cashmere, lông thú, len pha lụa thì nên dừng ở đây và gửi tiệm. Len acrylic, len pha cotton thường giặt tay được.
2. Pha nước lạnh hoặc hơi mát tay trong chậu, dưới 30 độ. Cho nước giặt dành cho len hoặc dầu gội trung tính, khuấy tan đều trước khi cho áo vào. Đừng đổ nước giặt trực tiếp lên áo.
3. Lộn trái áo, nhúng nhẹ. Ấn áo chìm xuống, bóp nhẹ vài lần, ngâm khoảng 10 phút. Không chà, không vò. Riêng phần cổ nếu có vết phấn, kem nền, có thể dùng đầu ngón tay day nhẹ chỗ đó.
4. Xả bằng nước cùng nhiệt độ. Thay nước vài lần cho hết xà phòng. Đổi đột ngột từ nước ấm sang nước lạnh cũng làm len dễ co.
5. Không vắt xoắn. Ôm cả áo lên, ép nhẹ vào thành chậu cho bớt nước. Sau đó trải áo lên một chiếc khăn tắm khô, cuộn tròn khăn lại cùng áo, ấn nhẹ để khăn hút nước.
6. Phơi ngang. Trải áo lên giàn phơi lưới hoặc một chiếc khăn khô khác, ở chỗ thoáng, có bóng râm. Chỉnh lại cổ áo dựng đứng, vuốt thân và tay áo về đúng kích thước ban đầu.

Nếu dùng máy giặt, chỉ dùng khi máy có chế độ giặt len hoặc giặt tay, cho áo vào túi giặt lưới, vắt ở tốc độ thấp nhất. Và vẫn phải phơi ngang.

Mẹo giữ cổ áo đứng

Lúc phơi, có thể cuộn một chiếc khăn mặt nhỏ thành ống, luồn vào trong cổ áo cho cổ dựng tròn đều khi khô. Đừng dùng chai nhựa hay vật cứng, dễ tạo vết hằn. Khi gần khô, gấp đôi phần cổ xuống đúng nếp như lúc mặc.

Mùa đông Thanh Hoá có những đợt mưa phùn, nồm ẩm kéo dài, áo len phơi ngang hai ba ngày vẫn chưa khô. Đặt áo trong phòng có quạt, hoặc chỗ thoáng có máy hút ẩm, đừng mang ra phơi nắng gắt hay hơ trên lò sưởi. Áo len khô chậm vẫn hơn khô nhanh mà co.

Cất áo đúng cách

Áo len không nên treo móc, nhất là áo cổ lọ có cổ dày. Treo lâu, sức nặng của thân áo kéo vai và cổ xệ xuống, trên vai còn hằn hai cục u theo hình móc. Cách tốt là gấp: gập hai tay áo vào thân, gấp đôi thân theo chiều ngang, để cổ nằm trên cùng. Xếp áo nặng ở dưới, áo nhẹ ở trên.

Mặc xong một lần mà chưa cần giặt thì trải ra cho thoáng một đêm rồi gấp lại. Giữa các lần mặc nên để áo nghỉ một hai ngày. Hết mùa lạnh, cất áo qua mùa hè thì xem thêm bài bảo quản áo len, cashmere qua mùa hè để tránh mối mọt và ẩm mốc.

Bảng nhớ nhanh

Nên	Không nên
Nước lạnh, nước giặt cho len	Nước nóng, bột giặt thường, thuốc tẩy
Nhúng, bóp nhẹ	Chà, vò, giặt máy chế độ thường
Cuộn khăn thấm nước	Vắt xoắn
Phơi ngang, chỉnh lại phom cổ	Treo móc khi ướt, phơi nắng gắt, sấy nóng
Gấp cất, để áo nghỉ giữa các lần mặc	Treo áo len cả mùa trong tủ

Cổ áo đã giãn rồi thì sao

Cổ giãn nhẹ, mới bai một chút, thì lần giặt sau làm đúng các bước trên và chỉnh phom kỹ lúc phơi, cổ có thể co về một phần. Nếu cổ đã giãn nhiều, rũ hẳn, thì giặt khó mà đưa về như cũ. Các cách xử lý thực tế cho áo len giãn dài, rộng cổ tiệm đã viết trong bài xử lý áo len bị giãn dài, rộng cổ sau khi giặt. Nhà Gọn không nhận sửa hay may lại cổ áo, trường hợp cần chỉnh cổ thì anh chị nhờ thợ len hoặc tiệm may.

Khi nào nên gửi tiệm

Áo cashmere, len lông cừu cao cấp, len pha lông thú, áo có hoạ tiết đan màu dễ phai, hay chiếc áo anh chị đặc biệt quý thì nên gửi giặt khô. Giặt khô dùng dung môi thay cho nước nên len không ngấm nước, ít nguy cơ co và giãn hơn. Tiệm xem nhãn và chất liệu từng chiếc rồi báo cách xử lý và giá trước khi nhận. Áo len đã co nỉ hoá hay giãn nặng, tiệm sẽ nói thẳng là giặt không đưa về như cũ được, để anh chị không mất tiền oan.

Nhà Gọn lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Áo len cổ lọ có giặt máy được không?

Chỉ nên giặt máy khi máy có chế độ giặt len hoặc giặt tay, cho áo vào túi lưới và vắt ở tốc độ thấp nhất. An toàn hơn là giặt tay với nước lạnh và nước giặt dành cho len.

Vì sao cổ áo len bị bai sau khi giặt?

Khi ngấm nước sợi len nặng và mềm đi. Nếu vắt xoắn hoặc treo áo lên móc lúc ướt, sức nặng của nước kéo các vòng đan giãn ra và khi khô áo giữ nguyên hình dạng đã giãn.

Áo len bị co có giặt lại cho giãn ra được không?

Co do nỉ hoá, tức sợi len móc chặt vào nhau vì nước nóng và cọ xát, gần như không đảo ngược được. Vì vậy cần giặt nước lạnh, không chà và không sấy nóng ngay từ đầu.

Nên treo hay gấp áo len cổ lọ khi cất?

Nên gấp. Treo lâu làm vai và cổ áo xệ xuống, vai còn hằn vết móc. Gập tay áo vào thân, gấp đôi thân, để cổ nằm trên cùng.

Áo cashmere cổ lọ có nên tự giặt ở nhà không?

Nên gửi giặt khô với cashmere, len lông cừu cao cấp hoặc len pha lông thú. Nhà Gọn xem nhãn từng chiếc rồi báo cách xử lý và giá trước khi nhận. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước.