Áo merino có cái hay là mỏng mà ấm, mặc trong áo khoác không bị dày cục, lại ít bám mùi nên đi làm cả tuần vẫn dễ chịu. Nhưng tiệm nhận không ít chiếc đến tay đã co ngắn hai đốt tay, vai hẹp lại, mặt áo xù từng cụm như vải nỉ. Chủ áo thường nói y một câu: "Em có giặt nhẹ mà". Vấn đề là "nhẹ" với quần áo thường vẫn là mạnh với sợi lông cừu.
Bài này tiệm viết theo thứ tự anh chị làm ở nhà: xem nhãn, giặt tay, giặt máy nếu buộc phải, phơi, xử lý xù, và khi nào thì gửi tiệm giặt khô cho yên tâm.
Vì sao merino dễ co và xù
Sợi lông cừu có bề mặt là lớp vảy xếp chồng như ngói. Gặp nước nóng, xà phòng mạnh và lực cọ xát, các lớp vảy xoè ra rồi móc vào nhau, sợi này dính sợi kia, cả tấm vải dồn lại thành nỉ. Đó là cái co không thể kéo giãn trở lại, khác hẳn với co nhẹ do sợi hút nước. Ba thủ phạm làm vảy sợi xoè ra:
- Nhiệt. Nước giặt trên 30 độ, nước xả nóng, máy sấy, bàn là nóng trực tiếp.
- Ma sát. Chà tay, lồng giặt quay nhanh, giặt chung quần jeans hay áo có khoá kéo.
- Chất giặt mạnh. Bột giặt thường có chất tẩy và enzyme ăn protein, mà lông cừu chính là protein.
Xù lông thì nhẹ hơn: các đầu sợi ngắn bị cọ trồi lên bề mặt rồi quấn thành cục. Xù cạo được, co thì không, nên tiệm luôn dặn khách ưu tiên chống co trước.
Đọc nhãn trước khi làm gì
Nhãn trong áo merino thường có một trong ba kiểu. Anh chị dò theo bảng này để chọn cách giặt:
| Nhãn ghi | Nghĩa là | Cách tiệm khuyên |
|---|---|---|
| Chậu nước có bàn tay | Chỉ giặt tay | Giặt tay nước lạnh, không giặt máy |
| Chậu nước, số 30, gạch dưới một hoặc hai gạch | Giặt máy dịu, nước 30 độ | Chế độ len, túi lưới, vắt thấp |
| Vòng tròn có chữ P hoặc F | Giặt khô được | Mang tiệm giặt khô theo món, nhất là áo dày, áo có đính kết |
| Hình vuông có vòng tròn bị gạch chéo | Không sấy máy | Phơi nằm, tuyệt đối không sấy |
Áo cắt mất nhãn thì coi như chỉ giặt tay.
Giặt tay: cách an toàn cho mọi áo merino
- Pha nước. Nước lạnh hoặc hơi âm ấm tay, dưới 30 độ. Cho một nắp nước giặt dành cho len hoặc dầu gội em bé, khuấy tan trước khi thả áo.
- Lộn trái, ngâm. Thả áo, ấn nhẹ cho ngấm nước, ngâm năm đến mười phút. Không ngâm lâu hơn vì sợi ngậm nước nặng dễ giãn.
- Bóp nhẹ, không chà. Dùng hai bàn tay bóp nhẹ cả áo trong nước như nhào bột, chỗ cổ và cửa tay bẩn hơn thì bóp kỹ hơn. Không cầm hai mép vải chà vào nhau.
- Xả cùng nhiệt độ. Thay nước xả hai lần, nước xả phải lạnh bằng nước giặt. Sốc nóng lạnh làm sợi co.
- Ép nước, không vắt xoắn. Nhấc áo bằng cả hai tay đỡ dưới, ép vào thành chậu cho ra nước. Rồi trải áo lên khăn bông khô, cuộn khăn lại như cuộn chả, ấn mạnh vài lần. Khăn hút gần hết nước mà sợi không bị kéo.
Giặt máy: chỉ khi máy có chế độ len
Nếu nhãn cho phép và máy nhà anh chị có chế độ "Len" hoặc "Giặt tay", làm thế này:
- Lộn trái áo, cài hết khuy, cho vào túi lưới vừa vặn. Túi quá to thì áo vẫn bị quăng trong túi.
- Giặt riêng với vài món nhẹ cùng màu, không có khoá kéo, không có khuy kim loại. Không giặt chung khăn bông vì xơ khăn bám vào len.
- Nước lạnh hoặc 30 độ, nước giặt cho len, không nước xả thơm thường, không chất tẩy.
- Vắt ở tốc độ thấp, dưới 600 vòng nếu máy cho chỉnh. Vắt xong lấy ra ngay, không để áo nằm ẩm trong lồng.
Máy cửa trên loại cũ chỉ có chế độ thường thì đừng liều, mâm xoay cọ xát mạnh hơn máy cửa trước nhiều.
Phơi: bước làm hỏng áo nhiều nhất
Tiệm thấy phần lớn áo len giãn cổ, dài tay là do phơi, không phải do giặt. Áo len ướt nặng gấp đôi, treo móc là trọng lượng kéo dọc xuống, vai nhô hai cục, thân dài ra. Cách phơi đúng:
- Trải áo nằm ngang trên khăn bông khô hoặc mặt lưới phơi, trong chỗ râm thoáng gió. Dùng tay vuốt về đúng dáng: cổ tròn, vai thẳng, tay xuôi.
- Nửa ngày lật mặt một lần, thay khăn ẩm bằng khăn khô.
- Không phơi nắng gắt, không hong quạt sưởi, không treo sát điều hoà. Khô chậm là bình thường, áo mỏng khoảng một ngày, áo dày hai ngày.
Áo nào trót bị giãn dài rồi, cách kéo về dáng cũ tiệm có viết ở bài cách xử lý áo len bị giãn dài, rộng cổ sau khi giặt.
Xử lý xù lông
Áo đã khô hẳn mới cạo xù. Trải áo trên mặt bàn phẳng, căng vừa tay, dùng lược cạo xù hoặc máy cạo xù chạy pin lướt nhẹ một chiều, mỗi chỗ một hai lượt. Không cạo khi áo còn ẩm, không ấn mạnh, không dùng dao lam. Xù ở nách và eo tái phát theo mỗi lần mặc là bình thường, cạo lại khi thấy nhiều.
Để ít xù hơn từ đầu: mặc merino bên trong áo khoác có lớp lót trơn, tránh đeo túi dây vải thô trên vai, và giặt càng ít lần càng tốt. Giữa các lần mặc, treo áo chỗ thoáng qua đêm là đủ.
Gửi tiệm giặt khô khi nào, giá thế nào
Áo dày, cardigan dài, áo có đính hạt hoặc phối da, áo nhãn ghi giặt khô, hoặc đơn giản là chiếc áo anh chị không muốn mạo hiểm, thì gửi tiệm. Giặt khô dùng dung môi thay nước, sợi lông cừu không ngấm nước nên không co, sau đó là hơi định phom theo dáng áo.
Tiệm tính áo len theo món, xếp cùng nhóm áo khoác trong bảng giá hiện hành: 40.000đ đến 120.000đ một chiếc. Áo mỏng ngắn tay nằm đầu khung, áo dày, áo dài, áo có chi tiết cần làm tay nằm cuối khung. Mức cụ thể tiệm báo khi xem đồ, anh chị gửi ảnh Zalo 0943 386 369 trước cũng được. Ví dụ một chị gửi ba chiếc: một áo merino cổ lọ mỏng, một cardigan dài, một áo len dày cổ tròn. Tiệm xem và báo lần lượt 50.000đ, 90.000đ, 70.000đ, tổng 210.000đ chưa gồm phí lấy giao. Nếu chị có thẻ thành viên thì trừ vào số dư thẻ.
Mỗi đơn tiệm giặt riêng, không trộn với đồ khách khác, áo len không bao giờ qua máy sấy nóng. Đồ len nói chung tiệm nhận thế nào, có ở trang giặt đồ len không co rút, không xù tại Thanh Hoá. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, anh chị gọi 0943 386 369 hỏi trước khi đặt.
Cất áo merino cuối mùa
Giặt sạch, khô hẳn, gấp phẳng cất trong túi vải hoặc hộp có nắp, không treo móc suốt hè. Bỏ vài gói hút ẩm và một túi vỏ cam khô hoặc gỗ tuyết tùng để đuổi mối mọt, vì mọt rất thích len bẩn có mồ hôi. Cách cất cả tủ len, cashmere qua mùa hè ở Thanh Hoá tiệm viết đầy đủ ở bài cách bảo quản áo len, cashmere qua mùa hè.
Câu hỏi thường gặp
Áo merino có giặt máy được không?
Được nếu máy có chế độ len hoặc giặt tay, nước lạnh dưới 30 độ, vắt ở tốc độ thấp. Áo phải lộn trái, cho vào túi lưới và giặt riêng với đồ nhẹ cùng màu. Nếu máy nhà anh chị không có hai chế độ đó thì giặt tay an toàn hơn, vì chế độ thường quay và vắt mạnh làm sợi len cuộn vào nhau, áo co và dày lên.
Vì sao áo merino mới mặc vài lần đã xù lông?
Xù nhẹ ở nách, eo và chỗ đeo túi là bình thường với áo len sợi mảnh, do các đầu sợi ngắn bị cọ xát mà trồi lên. Xù nhiều là do giặt chung với quần jeans, khoá kéo, hoặc máy vắt mạnh. Anh chị dùng lược cạo xù hoặc máy cạo xù chạy nhẹ trên mặt vải phẳng, áo gần như lại như mới.
Giặt khô áo merino ở tiệm giá bao nhiêu?
Tiệm tính áo len theo món như nhóm áo khoác trong bảng giá hiện hành, khoảng 40.000 đến 120.000đ một chiếc, mức cụ thể báo khi xem đồ: áo mỏng ngắn tay nằm đầu khung, áo dày, cardigan dài hay áo có đính kết nằm cuối khung. Anh chị mang đến tiệm hoặc gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để tiệm báo trước.
Bao lâu nên giặt áo merino một lần?
Len lông cừu ít bám mùi, mặc trong lớp ngoài thì vài lần mới cần giặt. Giữa các lần mặc anh chị treo thoáng qua đêm, có vết nhỏ thì chấm riêng chỗ đó. Giặt ít đi là cách giữ áo không xù và không co lâu dài.
Áo merino đã co sau khi giặt có kéo lại được không?
Co nhẹ thì ngâm nước lạnh pha dầu xả tóc hoặc nước xả len khoảng mười lăm phút, rồi trải nằm trên khăn và kéo nhẹ về dáng cũ khi còn ẩm. Co nhiều, sợi đã dệt chặt vào nhau thành nỉ thì khó về như cũ. Anh chị mang tiệm xem, tiệm nói thật có cứu được hay không trước khi nhận.
Áo merino quý, không muốn liều với máy giặt nhà?
Gửi ảnh áo qua Zalo 0943 386 369, tiệm báo giá giặt khô theo món trước khi làm. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, hỏi trước khi đặt. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.
Đặt giặt online