Cách giặt khăn xếp, áo the, áo gấm nam đi lễ đầu xuân

Bộ áo the, áo gấm và khăn xếp của các ông, các anh trong nhà là bộ đồ mặc ít nhất trong năm: mấy hôm lễ đầu xuân, giỗ họ, rước kiệu, cưới hỏi. Mặc xong gấp cất, tới năm sau mở ra thì áo lấm tấm mốc ở cổ, khăn xếp bẹp một bên, màu áo nhạt hẳn ở vai. Không phải do áo kém, mà phần lớn do cách giặt và cách cất.

Bài này tiệm viết cách giặt từng món trong bộ lễ phục nam, cách cất qua mùa nồm, và lúc nào nên mang ra tiệm cho đỡ rủi ro.

Bộ lễ phục nam gồm những gì, chất liệu ra sao

• Áo the. Vải the dệt thưa, mỏng, nhẹ, thường từ tơ tằm hoặc sợi pha, hay có màu đen, xanh tím than. Vải thưa nên rất dễ xô sợi, kéo mạnh là lệch canh.
• Áo gấm. Gấm dệt hoa văn nổi, mặt vải dày và bóng, nhiều loại có sợi ánh kim. Gấm sợ nước nóng, sợ chà, mặt hoa văn rất dễ xước, xù.
• Áo dài nam vải trơn. Ngày nay nhiều bộ may bằng lụa, satin, vải pha cho dễ mặc, mỗi chất một kiểu chịu nước.
• Khăn xếp. Vải quấn sẵn thành nếp, nhiều chiếc có cốt bìa hoặc cốt nhựa bên trong, khâu cố định. Phom khăn là phần quý nhất.
• Quần trắng mặc trong, thường là vải lụa hoặc vải pha mỏng.

Trước khi làm gì, anh chị xem nhãn may hoặc hỏi lại nơi may. Áo may tay ở làng nghề thường không có nhãn, khi đó cứ coi như đồ lụa, xử lý nhẹ tay nhất.

Áo the, áo gấm: giặt tay nước lạnh hoặc giặt khô

Với áo the, áo gấm, nguyên tắc là càng ít động vào nước càng tốt. Nếu áo chỉ mặc một hai buổi, không dính bẩn, nhiều khi chỉ cần phơi gió và là hơi nhẹ là đủ. Khi cần giặt:

1. Thử màu ở mép trong. Chấm khăn trắng ẩm vào đường may phía trong. Khăn dính màu thì đừng giặt nước, mang đi giặt khô.
2. Nước lạnh, xà phòng dịu. Pha một ít nước giặt dành cho đồ lụa, len vào chậu nước lạnh, khuấy tan trước khi thả áo.
3. Nhúng, ấn nhẹ, không vò. Ngâm vài phút, dùng lòng bàn tay ấn cho nước đi qua vải. Cổ áo, nách áo bẩn thì chấm nhẹ bằng đầu ngón tay. Không chà bàn chải, không vò.
4. Xả nước lạnh hai ba lượt đến khi hết bọt.
5. Không vắt. Vắt xoắn làm áo the xô sợi và gãy nếp gấm. Trải áo lên khăn bông khô, cuộn lại ấn cho khăn hút bớt nước.
6. Phơi râm, treo móc vai rộng. Lộn trái, phơi chỗ thoáng gió, tránh nắng. Nắng làm áo màu đậm bạc nhanh nhất ở vai và lưng, chỗ hứng nắng trực tiếp.
7. Là ở nhiệt thấp, có lót vải. Lót một lớp khăn mỏng giữa bàn là và áo, là mặt trái. Áo gấm không đè bàn là lên mặt hoa văn.

Áo gấm có hoa văn ánh kim, áo thêu, áo có đính kết thì tiệm khuyên giặt khô. Cách xử lý vải gấm, vải thêu, vải kim tuyến tiệm viết kỹ hơn ở bài cách giặt đồ vải gấm, đồ thêu và vải kim tuyến.

Khăn xếp: chỉ lau, không giặt nước

Khăn xếp giữ được dáng là nhờ các nếp quấn và cốt bên trong. Ngâm nước là cốt bìa mềm ra, keo bong, nếp vải giãn, khăn bẹp và không cách nào quấn lại y như cũ. Vì vậy:

• Phủi bụi bằng chổi lông mềm hoặc bàn chải đánh răng cũ, chải xuôi theo nếp vải.
• Vết bẩn nhỏ, vệt mồ hôi ở vành trong: chấm bằng khăn ẩm vắt thật kiệt có chút xà phòng loãng, rồi chấm lại bằng khăn khô. Lau từng chỗ nhỏ, không làm ướt cả khăn.
• Để khô tự nhiên trên một cái bát úp hoặc vật tròn vừa lòng khăn, giữ phom trong lúc khô.
• Không là, không sấy khăn xếp.

Khăn xếp bị ố, mốc nhiều thì nên mang ra tiệm cho xem trước. Ở tiệm khăn xếp tính theo nhóm mũ, 30.000–150.000đ tuỳ chất liệu và mức bẩn, tiệm xem rồi báo giá, có chiếc chỉ làm sạch bề mặt được, tiệm sẽ nói trước.

Cất bộ lễ phục qua năm cho khỏi mốc

Với đồ mặc ít, cất đúng quan trọng hơn giặt. Thanh Hoá có mùa nồm kéo dài, áo cất sai cách là lên mốc ngay.

Việc	Nên	Tránh
Sau buổi lễ	Treo áo, khăn ra chỗ thoáng phơi gió một hai hôm cho bay mồ hôi, mùi hương khói	Cởi ra gấp cất luôn
Trước khi cất	Giặt hoặc làm sạch nếu áo đã dính mồ hôi, vết bẩn	Cất áo bẩn, để năm sau mới giặt
Bao đựng	Túi vải, áo bọc vải thoáng khí, giấy lót giữa các nếp gấp	Túi ni lông bọc kín, hơi ẩm đọng lại bên trong
Cách để	Áo treo móc vai rộng; khăn xếp để trong hộp cứng, không đè	Gấp áo gấm thành nhiều nếp, chồng đồ nặng lên khăn
Chống ẩm	Gói hút ẩm trong tủ, mở tủ cho thoáng những hôm khô ráo	Để băng phiến tiếp xúc trực tiếp với vải

Mỗi vài tháng, nhất là sau mùa nồm, mở ra xem một lần. Thấy chấm mốc nhỏ thì xử lý ngay, để lâu mốc ăn vào sợi tơ, thành vết ố không ra.

Gửi tiệm giặt khô bộ lễ phục nam

Áo the cũ, áo gấm hoa văn ánh kim, áo đã có vết ố, mốc, hay đơn giản là anh chị không muốn tự giặt bộ đồ cả năm mặc vài lần, thì gửi tiệm giặt khô theo món là chắc hơn. Ở Nhà Gọn, đồ mỗi đơn được giặt riêng, đếm món khi nhận và trả. Giá theo bảng giá hiện hành:

• Quần và áo dài truyền thống: 100.000–300.000đ/bộ, tuỳ chất liệu và độ cầu kỳ.
• Khăn xếp, mũ: 30.000–150.000đ.

Với đồ lễ, tiệm xem chất liệu và tình trạng rồi mới báo giá cụ thể, vì cùng là áo the mà áo tơ tằm cũ với áo vải pha mới làm khác nhau. Vết ố, mốc lâu năm có thể chỉ mờ đi chứ không hết hẳn, tiệm sẽ nói trước khi nhận. Áo dài nữ trong nhà đi lễ cùng dịp, anh chị xem thêm bài giặt là áo dài tại Thanh Hoá; áo tràng, đồ đi chùa có bài cách giặt áo tràng, đồ đi lễ chùa giữ nếp.

Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì cộng 20%.

Câu hỏi thường gặp

Áo the có giặt máy được không?

Không nên. Vải the dệt thưa, mỏng, giặt máy dễ xô sợi, lệch canh. Nên giặt tay trong nước lạnh với xà phòng dịu, ấn nhẹ không vò, không vắt, phơi râm. Áo the cũ hoặc ra màu thì gửi giặt khô.

Khăn xếp bẩn thì giặt thế nào?

Khăn xếp không giặt nước vì sẽ mềm cốt, bung nếp, mất phom. Chỉ phủi bụi bằng chổi lông mềm và chấm vết bẩn bằng khăn ẩm vắt kiệt, rồi để khô trên vật tròn vừa lòng khăn. Khăn ố, mốc nhiều thì mang ra tiệm xem trước, giá 30.000–150.000đ.

Áo gấm nam bị mốc sau khi cất thì làm sao?

Mốc nhỏ mới lên thì phơi gió, chải nhẹ bề mặt rồi gửi giặt khô càng sớm càng tốt. Mốc để lâu ăn vào sợi có thể chỉ mờ đi chứ không hết hẳn. Lần sau cất áo trong túi vải, treo móc vai rộng, có gói hút ẩm, tránh túi ni lông bọc kín.

Giặt khô bộ áo dài nam truyền thống giá bao nhiêu?

Quần và áo dài truyền thống giặt khô 100.000–300.000đ/bộ, khăn xếp và mũ 30.000–150.000đ. Tiệm xem chất liệu, tình trạng rồi báo giá cụ thể. Dịp lễ Tết (7 ngày trước và sau) phụ thu 20%, nên gửi sớm.

Sau buổi lễ có cần giặt áo the ngay không?

Không nhất thiết. Áo chỉ mặc một buổi, không dính bẩn thì treo phơi gió một hai hôm cho bay mồ hôi và mùi hương khói là đủ. Áo đã thấm mồ hôi ở cổ, nách thì nên giặt hoặc gửi giặt khô trước khi cất qua năm.