Cách giặt mũ len, găng tay len, tất len mùa đông không xù, không co

Mũ len, găng tay len, tất len là mấy món nhỏ nhất trong tủ đồ đông, nên cũng hay bị đối xử qua loa nhất. Cuối tuần gom quần áo cho vào máy, tiện tay ném cả mũ với găng vào cho xong. Lấy ra thì mũ len của con co lại chỉ vừa đầu búp bê, găng tay dày cộp mà cứng đơ, tất len mặt xù như vỏ quả chôm chôm.

Đồ len nhỏ hỏng nhanh vì ba thứ: nước ấm, lực quay của máy và việc cọ xát với đồ khác. Tránh được ba thứ đó là gần như giữ được món đồ. Bài này hướng dẫn cách giặt mũ len, găng tay len và tất len bằng tay, đúng kiểu tiệm vẫn dặn khách khi họ muốn tự làm ở nhà.

Vì sao đồ len nhỏ hay co và xù?

Sợi len lông cừu có lớp vảy nhỏ li ti trên bề mặt. Gặp nước ấm cộng với chà xát, các vảy này mở ra và móc vào nhau, rồi bám chặt khi khô. Kết quả là len co lại và dày bết, gọi là hiện tượng "nỉ hoá". Đã nỉ hoá thì rất khó kéo lại như cũ.

Len acrylic (len sợi tổng hợp, loại phổ biến ở mũ, găng giá mềm) ít co hơn, nhưng lại dễ xù hạt và dễ giãn mất dáng khi gặp nhiệt. Len pha thì "dính" cả hai nhược điểm ở mức nhẹ hơn. Vì vậy, nguyên tắc chung cho mọi loại là: nước mát, ít cọ xát, không nhiệt cao.

Chuẩn bị trước khi giặt

• Đọc nhãn. Biểu tượng chậu nước có bàn tay là chỉ giặt tay; chậu gạch chéo là không giặt nước. Xem thêm bài ký hiệu giặt là trên nhãn quần áo nếu chưa quen.
• Thử màu. Nhúng một góc khuất vào nước, ấn khăn trắng lên. Khăn bị lem màu thì giặt riêng, giặt nhanh.
• Đo hoặc chụp ảnh kích thước với mũ, găng tay tự đan. Lúc phơi sẽ có cái để kéo về đúng dáng.
• Chuẩn bị nước giặt trung tính (loại dành cho len, đồ lót, hoặc dầu gội em bé). Không dùng nước giặt có enzyme mạnh hay chất tẩy.

Cách giặt tay mũ len, găng tay, tất len

1. Pha nước mát hoặc hơi ấm (dưới 30°C) với một lượng nhỏ nước giặt trung tính. Nước sờ vào thấy mát tay là được.
2. Lộn trái găng tay và tất để mặt ngoài ít bị cọ.
3. Ngâm 10–15 phút. Không ngâm qua đêm, len ngâm lâu dễ giãn và phai màu.
4. Bóp nhẹ trong nước, ấn lên ấn xuống. Không vò, không chà, không xoắn. Vùng bẩn như lòng bàn tay găng, gót tất thì dùng đầu ngón tay ấn nhẹ nhiều lần.
5. Xả bằng nước cùng nhiệt độ 2–3 lần cho hết bọt. Đổi nhiệt độ đột ngột cũng là nguyên nhân làm len co.
6. Ép nước bằng khăn. Đặt món đồ lên khăn bông khô, cuộn tròn lại rồi ấn. Không vắt bằng tay, không vắt máy tốc độ cao.

Phơi sao cho không co, không giãn

• Phơi phẳng trên giàn lưới hoặc trải lên khăn khô, trong bóng râm, nơi thoáng gió.
• Mũ len: úp lên một cái bát, quả bóng hoặc lọ cỡ vừa đầu để giữ dáng tròn.
• Găng tay: kéo nhẹ từng ngón về đúng dáng, có thể nhét giấy cuộn tròn vào các ngón.
• Tất len: trải phẳng, kéo gót về đúng vị trí.
• Không treo kẹp lên dây phơi: len ướt nặng, sẽ giãn dài và hằn vết kẹp.
• Không sấy nóng, không phơi nắng gắt, không hơ lò sưởi.

Mùa đông Thanh Hoá hay có những đợt nồm, đồ len nhỏ có khi hai ba ngày mới khô hẳn. Đặt gần quạt cho thoáng là cách an toàn. Phải khô hoàn toàn, kể cả lớp lót trong găng, mới cất.

Những món "khó chiều" cần lưu ý riêng

Mũ len có quả bông (pompom)

Quả bông bằng len thì giặt chung được, sau khi ép nước nhớ bóp và rũ nhẹ cho bông xù lại. Quả bông bằng lông thú hoặc lông giả thì nên tháo ra nếu có cúc bấm. Không tháo được, bọc quả bông bằng túi nilon buộc lại khi giặt, chỉ giặt phần mũ; quả bông thì lau bằng khăn ẩm và chải nhẹ.

Găng tay cảm ứng

Đầu ngón có sợi dẫn điện để dùng điện thoại. Giặt tay nhẹ nhàng, không chà đầu ngón, không dùng nước xả vì lớp hoá chất có thể phủ lên sợi làm giảm độ nhạy. Phơi phẳng, không sấy nóng.

Găng tay có lót nỉ, lót lông

Lớp lót lâu khô hơn lớp len ngoài. Lộn trái để lớp lót ra ngoài cho khô trước, rồi lộn lại. Găng tay len có phần lòng bàn tay bằng da thì không nên ngâm nước, mang ra tiệm sẽ an toàn hơn.

Tất len

Tất tiếp xúc mồ hôi nhiều nhất. Có thể ngâm thêm vài phút với chút giấm trắng pha loãng để khử mùi, xả kỹ. Tất len lông cừu tuyệt đối không giặt nước nóng.

Xử lý xù lông và cách giữ len bền

• Mặt len vón hạt: trải phẳng, dùng máy cắt lông xù hoặc dao cạo lông xù đưa nhẹ một chiều.
• Không giặt chung với đồ có khoá kéo, khoá dán (velcro), quần jeans.
• Không cần giặt sau mỗi lần dùng. Mũ, găng tay chỉ cần phơi gió cho thoáng, giặt khi bẩn hoặc có mùi.
• Cất gấp, không treo; để túi vải có túi long não hoặc gỗ thơm để tránh mọt len.

Nếu chẳng may áo len bị giãn, có bài riêng về xử lý áo len bị giãn dài, rộng cổ. Với áo len lớn, xem thêm giặt đồ len không co rút, không xù.

Khi nào nên gửi tiệm

Mũ len cashmere, mũ có lông thú, mũ dạ, găng tay có da, đồ handmade mà bạn quý, hoặc khi cả nhà dồn một đống đồ đông cần giặt cùng lúc, gửi tiệm sẽ đỡ việc hơn. Ở Nhà Gọn, nhân viên xem nhãn, loại sợi, phụ kiện đi kèm rồi mới chọn cách xử lý; món nào có rủi ro sẽ báo trước để bạn quyết. Áo phao, áo khoác đông cũng có thể gửi chung, xem bài giặt áo phao, đồ mùa đông.

Dịch vụ	Giá
Giặt khô mũ	30.000–150.000đ/chiếc
Giặt khô khăn choàng	90.000–180.000đ/chiếc

Giá tuỳ chất liệu và kiểu dáng; các món khác tiệm xem đồ rồi báo giá trước khi nhận. Xem đầy đủ ở bảng giá. Phụ thu +20% nếu cần lấy ngay sau 2 giờ và +20% dịp lễ Tết. Nhà Gọn có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường; gọi 0943 386 369 để báo phí. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Mũ len, găng tay len có cho vào máy giặt được không?

Chỉ nên khi nhãn ghi rõ giặt máy được và máy có chế độ len, kèm túi lưới, nước lạnh, vắt nhẹ. Với len lông cừu, len pha, đồ móc tay hoặc mũ có quả bông, giặt tay vẫn an toàn hơn vì lực quay và nước ấm là hai nguyên nhân chính khiến len co và dính sợi.

Mũ len bị co rồi có cứu được không?

Nếu co nhẹ, có thể ngâm mũ 15–20 phút trong nước mát pha chút dầu xả tóc, ép nước bằng khăn, rồi kéo giãn từ từ và úp lên một cái bát cỡ đầu cho khô. Len đã bị co cứng, mặt dày bết lại thì khó trở lại như cũ.

Làm sao hết xù lông trên mũ len, găng tay?

Trải phẳng món đồ, dùng máy cắt lông xù hoặc dao cạo lông xù đưa nhẹ một chiều, không ấn mạnh. Để bớt xù về sau, giặt lộn trái, không giặt chung với đồ có khoá kéo hay khoá dán, và không chà xát khi giặt.

Găng tay len cảm ứng giặt thế nào để vẫn dùng được điện thoại?

Phần đầu ngón cảm ứng có sợi dẫn điện, nên giặt tay nhẹ bằng nước mát, không chà mạnh đầu ngón, không dùng nước xả vì lớp hoá chất có thể phủ lên sợi làm giảm độ nhạy. Ép nước bằng khăn, phơi phẳng, không sấy nóng.

Bao lâu nên giặt mũ len, găng tay một lần?

Không cần giặt sau mỗi lần dùng. Mũ, găng tay phơi gió cho thoáng sau khi đội, đeo; giặt khi bẩn, có mùi hoặc sau vài tuần dùng thường xuyên. Tất len tiếp xúc mồ hôi chân nhiều nên giặt sau mỗi lần đi.