Cách tẩy vết phân chim trên quần áo đang phơi

Bảy giờ tối, cơm nước xong, ra ban công rút đồ. Áo quần khô giòn, thơm nắng, chỉ có chiếc sơ mi trắng phơi ngoài cùng là dính ngay một bãi phân chim đã khô cứng ở vai. Phơi từ sáng, đến giờ nó đã kịp se lại thành một mảng trắng xám, viền quanh hơi ngả vàng.

Phản xạ của hầu hết mọi người lúc đó là lấy móng tay cạy ra. Cạy được thật, nhưng chỗ vải đó xù lông lên, còn cái quầng vàng thì vẫn nằm nguyên. Ở khu nhà ống Thanh Hoá, ban công hẹp, dây phơi hay treo ngay dưới mái tôn hay mép sân thượng, chim sẻ chim ri đậu suốt ngày, nên chuyện này không hiếm. Có cách xử lý gọn hơn nhiều, miễn là làm đúng thứ tự.

Phân chim không phải một chất, mà là ba thứ dính cùng lúc

Nhìn thì chỉ thấy một bãi trắng xám, nhưng nó gồm mấy phần rất khác nhau, và mỗi phần gây một kiểu rắc rối riêng trên mặt vải:

• Phần đặc màu trắng. Đây là chất thải cô đặc của chim, khô lại thì cứng như một mảng vữa nhỏ, bám vào khe giữa các sợi vải. Nó nằm trên bề mặt là chính, gỡ đúng cách thì đi sạch.
• Phần có tính axit. Chất thải của chim mang tính axit nhẹ. Để lâu trên vải nhuộm, nhất là vải màu tối hoặc vải mỏng, nó có thể làm vùng đó nhạt màu hơn xung quanh. Đây là lý do có những chiếc áo đen tẩy xong vết thì chỗ ấy lại phớt một mảng sáng.
• Sắc tố từ thứ chim vừa ăn. Chim ăn hạt, ăn quả chín, ăn sung ăn dâu. Sắc tố trong quả tan được trong nước, ngấm vào sợi vải chứ không nằm trên mặt. Đây chính là phần để lại quầng vàng, nâu hoặc tím nhạt sau khi đã gỡ hết phần đặc.

Tức là một bãi phân chim vừa là vết bám cơ học, vừa là vết hoá chất, vừa là vết màu. Gỡ xong phần thấy được mà bỏ qua hai phần kia thì áo vẫn bẩn, chỉ là bẩn theo kiểu khó nhìn ra hơn. Nếu bạn muốn xem cách phân loại chung các nhóm vết khó, bài top 10 vết bẩn khó tẩy có bảng đối chiếu tiện dùng.

Vì sao không được cạo khi vết còn khô

Nắng làm khô rất nhanh. Khi khô, phần đặc co lại và siết chặt vào các sợi vải quanh nó. Lúc này lấy móng tay, dao hay bàn chải cứng cạo ra thì lực không chỉ tác động vào mảng bẩn, nó kéo luôn cả sợi vải theo. Kết quả thường thấy là một vùng xù lông, hoặc với vải mỏng thì mòn hẳn, soi ánh sáng thấy thưa hơn chỗ khác.

Lý do thứ hai thuộc về vệ sinh chung: mảng khô vỡ ra thành bụi nhỏ, bay sang phần khác của áo và sang cả những món đang phơi bên cạnh. Từ một vết nhỏ thành mấy món phải giặt lại. Vì vậy nguyên tắc là làm mềm trước, gỡ sau, và không phủi khô. Sau khi xử lý xong thì rửa tay bằng xà phòng, đây là thói quen nên giữ với mọi thứ dính từ động vật.

Các bước xử lý, theo đúng thứ tự

1. Hạ ngay món đồ xuống, tách khỏi những món khác. Đừng để nó tiếp tục phơi nắng, vì nắng vừa nung cứng phần đặc vừa cố định phần màu vào sợi.
2. Làm mềm phần khô. Thấm ướt một chiếc khăn sạch bằng nước lạnh, vắt cho ráo bớt, đặt đè lên vết khoảng mười đến mười lăm phút. Không dội nước nóng, không ngâm cả áo lúc này.
3. Gỡ phần đặc bằng cạnh thìa. Khi lớp khô đã mềm, dùng cạnh thìa hoặc mép một chiếc thẻ nhựa gạt nhẹ theo một chiều, từ ngoài vào trong để vết không loang rộng. Mềm rồi thì nó tự bong, gần như không cần dùng lực.
4. Xả nước lạnh từ mặt trái. Lộn áo ra, để vòi nước lạnh chảy xuyên qua từ phía sau vết. Nước sẽ đẩy chất bẩn ra ngược đường nó đi vào. Xả từ mặt phải chỉ ép nó ngấm sâu thêm.
5. Ngâm với nước giặt. Nhỏ ít nước giặt dạng lỏng lên vết, xoa nhẹ bằng đầu ngón tay cho ngấm đều, rồi ngâm cả món trong chậu nước lạnh khoảng ba mươi phút. Nước lạnh, không nước ấm.
6. Xả sạch và nhìn kỹ dưới ánh sáng ban ngày. Vải ướt luôn nhìn sạch hơn thực tế. Kéo căng nhẹ vùng vừa xử lý, soi ra chỗ sáng. Còn thấy quầng thì lặp lại bước ngâm, đừng vội hong khô.
7. Giặt lại cả món như bình thường. Đây là bước nhiều người bỏ, và cũng là bước quyết định áo nhìn có đều màu hay không.

Xử lý quầng màu còn sót và lý do nên giặt lại cả món

Gỡ hết phần đặc mà vẫn còn quầng nghĩa là sắc tố đã ngấm vào sợi. Với đồ cotton trắng hoặc đồ đã thử là bền màu, có thể pha bột tẩy gốc oxy theo đúng hướng dẫn trên bao bì và ngâm lâu hơn, khoảng một đến hai tiếng, rồi xả kỹ. Với đồ màu, len, tơ lụa thì không dùng thuốc tẩy gốc clo, vì nó ăn màu nhanh hơn ăn vết.

Còn một điều nên nói thẳng: nhiều người chỉ chấm rửa đúng chỗ bẩn rồi mang phơi tiếp cho nhanh. Cách đó gần như luôn để lại một vòng viền thấy rõ khi vải khô. Lý do là chất giặt và nước chỉ tác động vào một vùng nhỏ, cuốn đi cả bụi và cặn cũ ở đó, còn phần vải xung quanh vẫn giữ nguyên. Ranh giới giữa hai vùng hiện lên thành quầng sáng hơn, đôi khi khó chịu hơn cả vết ban đầu. Giặt lại cả món giúp mặt vải đều nhau trở lại.

Với vết đã khô qua nhiều ngày, chẳng hạn cái áo bị dính rồi cất vào giỏ đồ bẩn cả tuần mới lôi ra, khả năng sạch hẳn thấp hơn. Vẫn nên thử theo đúng thứ tự trên nhưng kéo dài thời gian làm mềm và thời gian ngâm, làm lại vài lượt thay vì chà mạnh một lần. Chà mạnh làm hỏng mặt vải chứ không làm sạch nhanh hơn.

Sắp lại chỗ phơi để lần sau đỡ dính

Vết phân chim là loại phòng được, và phòng thì nhàn hơn tẩy nhiều. Vài điều chỉnh nhỏ ở ban công thường đủ:

• Nhìn xem chim hay đậu ở đâu. Thường là mép mái tôn, dây điện, thanh giàn giáo, cành cây chìa sang. Dây phơi nằm ngay bên dưới những vị trí đó là dính thường xuyên.
• Dịch dây phơi lùi vào trong, hoặc đổi sang giàn phơi có mái che phía trên. Chỉ cần lệch khỏi trục rơi thẳng đứng là đã giảm phần lớn rủi ro.
• Đồ trắng và đồ quan trọng treo vào phía trong, đồ tối màu và đồ mặc nhà treo ngoài. Đây là thói quen nhỏ mà hiệu quả.
• Giữ dây phơi và kẹp sạch. Kẹp bẩn để lại vệt ngay trên vai áo, dây phơi bám bụi thì kéo một đường xám dọc thân áo. Cách làm có ở bài vệ sinh giàn phơi, dây phơi và kẹp quần áo.

Khi nào nên mang ra tiệm

Tự xử lý ở nhà hợp với áo cotton, áo thun, đồ mặc hằng ngày. Nhưng có mấy trường hợp nên đưa cho thợ sớm thay vì thử thêm: đồ tơ lụa và len, vest, áo dài, áo khoác có lớp lót, rèm cửa dính vệt khi phơi ngoài trời, và những món màu tối mà vùng dính đã bắt đầu nhạt màu hơn xung quanh. Càng thử nhiều thứ ở nhà, thợ càng ít cửa xoay xở.

Tại Nhà Gọn, tẩy vết tính riêng từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết, tiệm xem đồ và báo trước làm được tới đâu chứ không làm rồi mới tính. Nếu bạn muốn giặt luôn cả mẻ đồ vừa phơi bị dính, giặt sấy quần áo thường tính 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg và 22.000đ/kg với đơn từ 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Sơ mi cần giặt khô tính theo chiếc, 50.000đ đến 60.000đ. Cần lấy gấp trong vòng 2 giờ thì có phụ thu 20%.

Khi mang tới, hãy nói rõ đó là vết phân chim, dính bao lâu rồi và đã xử lý gì ở nhà: có cạo khô không, có dùng nước nóng hay chất tẩy nào chưa, đã sấy hay là chưa. Thông tin đó giúp thợ chọn đúng hướng ngay từ đầu. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí.