Cách vệ sinh đệm ngồi xe lăn cho người già, người bệnh

Nhà có ông bà hoặc người thân phải ngồi xe lăn, cái đệm ngồi là món đồ dùng nhiều giờ nhất trong ngày. Mồ hôi, hơi ẩm cơ thể, thức ăn rơi, đôi khi cả nước tiểu thấm xuống. Người chăm sóc thường lau mặt trên rồi cho dùng tiếp, đến khi đệm bốc mùi mới để ý thì bên trong đã ngả màu.

Đệm xe lăn sạch và khô không chỉ đỡ mùi trong nhà mà còn giúp người ngồi dễ chịu hơn. Bài này chia theo từng loại đệm phổ biến, vì mỗi loại vệ sinh một kiểu.

Nhận biết loại đệm nhà mình đang dùng

• Đệm mút (foam) có vỏ vải khoá kéo: loại phổ biến nhất, đi kèm nhiều xe lăn.
• Đệm mút có vỏ giả da, PU: mặt vỏ không thấm nước, lau được.
• Đệm gel hoặc đệm mút nhớ (memory foam): nặng hơn, bên trong có túi gel hoặc mút nén chậm.
• Đệm hơi, đệm có nhiều ô khí: thường dùng cho người phải ngồi rất lâu.

Nhìn nhãn may ở mép vỏ hoặc trên ruột đệm, có ghi hướng dẫn giặt thì làm theo nhãn trước.

Vệ sinh hằng ngày: lau nhanh, giữ khô

• Cuối ngày phủi vụn thức ăn, lau mặt đệm bằng khăn ẩm vắt khô.
• Nếu đệm bị ướt (đổ nước, mồ hôi nhiều, rò rỉ bỉm), thấm ngay bằng khăn khô, ấn mạnh để hút nước lên, đừng chà vì sẽ đẩy nước sâu hơn vào mút.
• Dựng đệm nghiêng ở chỗ thoáng gió qua đêm nếu có thể.
• Lót thêm một tấm lót chống thấm mỏng hoặc khăn bông giữa người ngồi và đệm, thay khăn mỗi ngày. Giặt khăn dễ hơn rất nhiều so với giặt đệm.

Giặt vỏ đệm vải

1. Mở khoá kéo, tháo vỏ ra khỏi ruột. Kiểm tra mặt trong vỏ có lớp chống thấm không: có thì không giặt nước nóng, không sấy nhiệt cao.
2. Kéo khoá lại trước khi giặt để răng khoá không móc vào vải.
3. Vết ố, vết nước tiểu: ngâm vỏ trong nước lạnh pha nước giặt 20–30 phút. Không ngâm nước nóng vì nhiệt làm vết ố và mùi bám chặt vào sợi vải hơn.
4. Giặt máy chế độ thường hoặc nhẹ, nước lạnh đến ấm theo nhãn.
5. Phơi nơi thoáng, có nắng nhẹ, khô hẳn rồi mới lồng lại vào ruột.

Nên có hai vỏ để thay đổi: một cái đang dùng, một cái đang giặt phơi. Mùa nồm ở Thanh Hoá vỏ có thể mất hai ngày mới khô, có vỏ dự phòng thì không phải lồng vỏ ẩm vào dùng.

Ruột đệm mút: không ngâm, không vắt

Mút như một miếng bọt biển lớn: ngâm thì hút đầy nước, vắt thì rách hoặc biến dạng, phơi lâu khô thì bên trong ám mùi, mốc. Cách xử lý an toàn hơn:

• Hút bụi hai mặt ruột đệm bằng máy hút bụi cầm tay.
• Làm sạch cục bộ: pha nước ấm với một chút nước giặt dịu nhẹ, nhúng khăn, vắt thật khô rồi ấn lên chỗ bẩn. Thấm lại bằng khăn sạch ẩm, rồi bằng khăn khô.
• Khử mùi: rắc đều một lớp mỏng baking soda (muối nở) lên mặt mút, để vài giờ hoặc qua đêm, sau đó hút sạch.
• Phơi: dựng đứng ở nơi thoáng gió, tránh nắng gắt chiếu trực tiếp lâu vì mút dễ giòn, vàng và vụn dần.

Nếu ruột mút đã thấm nước tiểu sâu, có mùi khai không hết sau khi khử, hoặc thấy đốm đen mốc bên trong thì nên thay ruột mới. Mút ngấm sâu rất khó làm sạch tận lõi ở nhà. Vết mốc trên vải thì có bài tẩy vết ố mốc quần áo.

Đệm vỏ giả da, PU

• Lau bằng khăn mềm nhúng nước pha chút nước rửa chén, sau đó lau lại bằng khăn ẩm nước sạch và lau khô.
• Lau kỹ các đường may, kẽ khoá, nơi bẩn hay đọng lại.
• Không dùng cồn đậm đặc, xăng, chất tẩy mạnh thường xuyên: mặt giả da khô, nứt nhanh.

Đệm gel và đệm hơi

• Đệm gel: tháo vỏ giặt như trên, túi gel bên trong chỉ lau mặt ngoài. Không gập mạnh, không đè vật nhọn.
• Đệm hơi: lau mặt ngoài các ô khí bằng nước xà phòng loãng, lau lại nước sạch và để khô. Kiểm tra van và áp suất theo hướng dẫn của nhà sản xuất sau khi vệ sinh.
• Hai loại này nên theo đúng hướng dẫn kèm theo sản phẩm, vì mỗi hãng có yêu cầu riêng về chất tẩy rửa được dùng.

Lịch vệ sinh gợi ý

• Mỗi ngày: phủi vụn, lau mặt, thay khăn lót.
• Mỗi tuần hoặc khi bẩn: giặt vỏ đệm, hút bụi ruột.
• Mỗi tháng: khử mùi ruột mút bằng baking soda, kiểm tra mút có xẹp, rách, mốc không.
• Ngay lập tức: khi đệm bị ướt hoặc dính chất thải.

Lưu ý cho người chăm sóc

• Đeo găng tay khi xử lý đệm dính chất thải, rửa tay sau khi làm.
• Giặt vỏ đệm, khăn lót của người bệnh riêng với quần áo cả nhà.
• Đệm xẹp lún, không còn đàn hồi thì nên thay. Việc chọn loại đệm phù hợp với tình trạng sức khoẻ của người ngồi, nhất là người nằm ngồi lâu, nên hỏi bác sĩ hoặc nhân viên y tế đang theo dõi.

Phần quần áo, chăn ga của người già và người bệnh có bài riêng: giặt đồ cho người già, người bệnh. Đệm ghế ngồi thường trong nhà thì xem giặt đệm ngồi, bệt lót ghế gỗ.

Gửi Nhà Gọn Laundry

Người chăm sóc thường thiếu nhất là thời gian và chỗ phơi. Phần vỏ đệm, khăn lót, quần áo, chăn ga của người thân có thể gửi Nhà Gọn Laundry. Tiệm giặt riêng từng đơn, giặt sấy xong đồ về khô sẵn để thay luôn. Quần áo thường dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Chăn ga giặt sấy 35.000đ/kg. Vết ố khó cần tẩy riêng tính thêm 30.000–200.000đ tuỳ vết. Với ruột đệm hay món có chất liệu đặc biệt, gọi 0943 386 369 để hỏi tiệm có nhận không và giá bao nhiêu.

Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để báo phí. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Ruột đệm mút xe lăn có ngâm nước giặt được không?

Không nên. Mút hút đầy nước, khó khô tận lõi và dễ ám mùi, mốc. Nên hút bụi, làm sạch cục bộ bằng khăn ẩm vắt khô và khử mùi bằng baking soda.

Đệm xe lăn bị thấm nước tiểu xử lý thế nào?

Thấm ngay bằng khăn khô, tháo vỏ ngâm nước lạnh pha nước giặt rồi giặt. Ruột mút làm sạch cục bộ và khử mùi; nếu mùi khai còn mãi hoặc có mốc thì nên thay ruột mới.

Bao lâu nên giặt vỏ đệm xe lăn?

Mỗi tuần hoặc ngay khi bẩn, ướt. Nên có hai vỏ để thay đổi và lót thêm khăn bông thay mỗi ngày.

Đệm hơi xe lăn vệ sinh ra sao?

Lau mặt ngoài bằng nước xà phòng loãng, lau lại nước sạch, để khô và kiểm tra van theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nhà Gọn có nhận giặt vỏ đệm và đồ của người bệnh không?

Tiệm giặt sấy quần áo, khăn, chăn ga theo cân và giặt riêng từng đơn, quần áo dưới 8kg 28.000đ/kg. Đồ dính chất thải nên giũ bỏ và xả sơ nước lạnh trước khi gửi. Ruột đệm hay món đặc biệt thì gọi 0943 386 369 để hỏi trước.