Giặt là cho lớp dạy nấu ăn, làm bánh ở Thanh Hoá

Buổi học làm bánh bông lan kết thúc lúc tám giờ tối. Học viên cởi tạp dề, vắt lên thành ghế rồi về. Giáo viên đi một vòng gom lại: hai chục cái tạp dề dính bột, kem, vài vệt socola; một xấp khăn lau tay ướt nhẹp; tấm khăn trải bàn thao tác loang màu bơ; mấy cái mũ đầu bếp lấm tấm bột. Tất cả dồn vào một bao, để góc bếp, định mai giặt. Sáng hôm sau mở bao ra, mùi chua đã bốc lên, vết bột khô cứng lại trên vải.

Lớp dạy nấu ăn, làm bánh có một đặc điểm khác với nhà hàng: đồ vải không chảy đều mỗi ngày mà dồn theo buổi học, theo khoá học. Có tuần ba buổi, có tuần một buổi khai giảng khoá mới cần cả bộ tạp dề sạch phẳng phiu. Bài này viết cho chủ lớp, chủ trung tâm dạy nấu ăn ở Thanh Hoá: nên tách đồ vải thế nào, xử lý vết bơ, bột, socola ra sao, và cách đếm, gửi giặt theo lô cho đỡ thất lạc.

Đồ vải của một lớp nấu ăn gồm những gì

Liệt kê ra mới thấy số món nhiều hơn mình nghĩ. Một lớp thường có:

Nhóm	Món	Đặc điểm vết bẩn
Tiếp xúc thực phẩm	Khăn phủ bột ủ, khăn lót khay, khăn trải bàn thao tác	Bột, bơ, kem; cần sạch mùi, không dùng nước xả thơm
Mặc trên người	Tạp dề học viên, tạp dề giáo viên, áo đầu bếp, mũ, khăn trùm tóc	Bột, dầu bắn, socola, mồ hôi ở cổ áo
Lau dọn	Khăn lau tay, khăn lau bàn, khăn lau bếp	Dầu mỡ, nước sốt, ẩm liên tục

Ba nhóm này nên đi ba rổ riêng ngay từ lúc gom. Khăn lau bếp dính dầu mỡ mà trộn chung với khăn phủ bột ủ thì công giặt kỹ đến đâu cũng mất ý nghĩa.

Vết bẩn đặc trưng ở lớp nấu ăn, làm bánh

Bột và trứng: dùng nước lạnh

Đây là nhóm làm ngược trực giác. Tinh bột gặp nước nóng sẽ hồ hoá, giống như quấy hồ dán. Trứng, sữa gặp nhiệt sẽ đông lại. Xả nước nóng lên tạp dề dính bột là tự tạo một lớp hồ bám chặt hơn vào sợi vải. Nên cạo phần bột khô trước bằng vật cùn, xả nước lạnh, rồi mới giặt. Bài giặt là cho tiệm bánh, lò bánh mì giải thích kỹ hơn cơ chế này.

Bơ và dầu ăn: xử lý sớm

Bơ, dầu bắn lên tạp dề thường không để lại vết rõ ngay, nên hay bị bỏ qua. Dầu nằm lâu trong sợi vải sẽ bị oxy hoá và ngả vàng. Đó là lý do tạp dề trắng sau vài khoá học bị vàng ở ngực dù giặt đều. Cách xử lý vết dầu mỡ chi tiết có ở bài cách giặt tạp dề, đồ bếp dính dầu mỡ.

Socola, caramel, màu thực phẩm

Socola vừa có bơ cacao (chất béo) vừa có sắc tố, nên cần xử lý cả hai mặt: cạo phần bám, thấm dầu, rồi mới tới phần màu. Caramel cháy và đường thắng dính cứng, nên ngâm nước ấm vừa cho đường tan rồi mới giặt. Màu thực phẩm dạng gel dùng tô kem, đặc biệt các màu đỏ, xanh đậm, khá khó tẩy trên vải sáng. Những vết này nên báo riêng khi gửi.

Nghệ, nước sốt, củ dền ở lớp nấu món Việt

Lớp dạy nấu cơm, món mặn hay dính nghệ, nước màu, sốt cà chua, củ dền. Nghệ là vết khó trên vải trắng. Xả nước lạnh càng sớm càng tốt, không chà xà phòng mạnh lúc vết còn đậm vì có thể làm loang rộng.

Gom đồ sau mỗi buổi học

1. Đặt sẵn ba rổ có nhãn ở góc phòng học: tiếp xúc thực phẩm, đồ mặc, đồ lau dọn. Dặn học viên cởi tạp dề bỏ đúng rổ.
2. Cạo phần bám dày như kem, bột nhào, socola ngay khi vừa xong buổi, trước khi khô cứng.
3. Không ủ ướt trong túi kín. Khăn lau tay ướt, tạp dề ẩm dồn vào bao kín qua đêm là điều kiện để mùi chua và mốc phát triển. Vắt khô, trải thoáng nếu chưa gửi ngay.
4. Rà túi tạp dề. Học viên hay để quên bút, điện thoại, nhiệt kế que, khuôn nhỏ trong túi tạp dề.
5. Đánh dấu vết khó. Kẹp một mẩu giấy hoặc ghim ở chỗ dính màu thực phẩm, nghệ, socola để tiệm biết mà xử lý trước.

Đếm món theo lô: đỡ thất lạc, đỡ tranh cãi

Với lớp học, chuyện mất một hai cái khăn thì không ai để ý ngay. Đến lúc khai giảng khoá mới mới thấy thiếu tạp dề. Đếm theo lô giải quyết việc này:

• Mỗi lần gửi là một lô. Ghi ngày, số lượng từng loại: tạp dề bao nhiêu, khăn lau tay bao nhiêu, áo đầu bếp bao nhiêu, mũ bao nhiêu.
• Tiệm đếm lại khi nhận, đếm khi trả. Ở Nhà Gọn, đồ được đếm món khi nhận và khi trả, giặt riêng từng đơn chứ không gộp với đơn khác.
• Thêu hoặc in tên lớp lên đồ. Tạp dề có tên lớp, có số thứ tự thì việc đối chiếu nhanh hơn, cũng dễ biết món nào đã cũ cần thay.
• Giữ một sổ hoặc một bảng tính đơn giản. Cột ngày gửi, ngày nhận, số món gửi, số món nhận. Lệch là thấy ngay.

Xếp lịch giặt theo nhịp khoá học

Lớp học không chạy liên tục như nhà hàng, nên lịch giặt cũng nên bám theo lịch lớp:

• Lớp học nhiều buổi trong tuần: gom sau mỗi buổi, gửi vài ngày một lần, để đồ không tồn ẩm lâu.
• Lớp cuối tuần: gửi ngay sáng thứ Hai, nhận lại trong tuần cho kịp buổi sau.
• Trước buổi khai giảng hoặc buổi học thử: nên có một bộ tạp dề sạch phẳng riêng, vì đây là lúc học viên mới đánh giá lớp. Gửi sớm vài ngày, đừng để sát giờ.
• Mỗi học viên nên có ít nhất hai tạp dề xoay vòng, để bộ này ở tiệm thì bộ kia vẫn dùng được.

Lớp có dạy nghề đầu bếp, học viên mặc áo đầu bếp cả bộ thì xem thêm bài giặt đồng phục bếp, áo đầu bếp cho nhà hàng, phần lớn nguyên tắc áp dụng được cho lớp học.

Chi phí gửi giặt tại Nhà Gọn

Tạp dề, khăn, áo đầu bếp, mũ vải phần lớn là đồ vải thường nên tính theo cân. Gom đủ lô lớn thì đơn giá theo kg thấp hơn.

Dịch vụ	Giá
Giặt sấy đồ vải thường, đơn từ 8kg	22.000đ/kg
Giặt sấy đồ vải thường, đơn dưới 8kg	28.000đ/kg
Đơn tối thiểu	30.000đ
Tẩy vết khó (tuỳ vết)	30.000–200.000đ
Phụ thu lấy ngay sau 2 giờ	+20%

Dịp lễ Tết (7 ngày trước và sau) có phụ thu +20%; xem đầy đủ ở bảng giá. Lớp gửi đều đặn có thể cân nhắc thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ (tặng +10%), Vàng 1.000.000đ (tặng +15%), Kim Cương 2.000.000đ (tặng +20%). Nhà Gọn có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường; gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Lớp dạy nấu ăn, làm bánh nên gửi giặt những món đồ vải nào?

Thường gồm tạp dề học viên và giáo viên, khăn lau tay, khăn lau bàn, khăn trải bàn thao tác, khăn phủ bột ủ, áo đầu bếp và mũ hoặc khăn trùm tóc. Nên chia thành nhóm tiếp xúc thực phẩm, nhóm mặc trên người và nhóm lau dọn, không trộn lẫn khi gom.

Tạp dề dính bột, bơ, socola nên xử lý thế nào trước khi gửi giặt?

Cạo bỏ phần bột, kem, socola còn bám trên mặt vải bằng vật cùn. Với bột và trứng, chỉ xả nước lạnh, không xả nước nóng vì tinh bột sẽ hồ hoá và đạm sẽ đông lại trên vải. Để tạp dề thoáng cho bớt ẩm, không ủ ướt trong túi kín qua đêm. Báo tiệm những vết dầu, socola, màu thực phẩm khó.

Đếm món theo lô khi gửi giặt cho lớp học làm thế nào?

Mỗi lần gửi là một lô. Lớp tự đếm và ghi số lượng từng loại: bao nhiêu tạp dề, bao nhiêu khăn, bao nhiêu áo, mũ. Tiệm đếm lại khi nhận và đếm khi trả để hai bên đối chiếu. Đồ có thêu hoặc in tên lớp, đánh số thì việc đối chiếu nhanh hơn.

Giặt đồ cho lớp nấu ăn tại Nhà Gọn tính giá thế nào?

Đồ vải thường như tạp dề, khăn, áo đầu bếp tính theo cân: 22.000đ/kg với đơn từ 8kg, 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Vết khó cần xử lý riêng tính tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết. Phụ thu +20% nếu cần lấy ngay sau 2 giờ và +20% dịp lễ Tết.

Nhà Gọn có lấy đồ tận nơi cho lớp học không?

Có. Nhà Gọn lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Lớp nên gọi 0943 386 369 hỏi trước để chốt khung giờ lấy trả hợp với lịch học. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.