Vì sao đồ mặc trong chuồng không nên giặt chung với quần áo gia đình?

Lý do đầu tiên là mùi: chỉ một bộ đồ trại trong mẻ giặt cũng đủ để cả mẻ ám mùi phảng phất, và mùi đó theo quần áo vào tủ rồi lan sang những món khác. Lý do thứ hai quan trọng hơn: quần áo, ủng và găng là thứ đi cùng người và chạm vào mọi bề mặt trong chuồng, nên chúng là đường vận chuyển rất hiệu quả cho bụi và phân khô bám theo. Nguyên tắc quen thuộc với người làm trại là không mang đồ từ khu này sang khu khác, và khu ở của gia đình cũng là một khu như vậy. Cách làm gọn nhất là dựng điểm thay đồ ngay cửa trại: đồ nhà không đi vào chuồng, đồ trại không đi vào nhà, và đồ bẩn ở lại thùng gom tại đó chứ không mang về.

Làm sao để hết mùi chuồng trại bám trên quần áo?

Mùi đặc trưng chủ yếu là amoniac, mà amoniac tan rất tốt trong nước nên nó ngậm vào lớp ẩm trên sợi vải khi người mặc ra mồ hôi trong chuồng. Vì vậy bước rẻ và hiệu quả nhất là hong khô ngay sau khi cởi, ở nơi thoáng gió, trước khi bỏ vào thùng gom. Áo ẩm nhét vào bao kín thì amoniac không có đường thoát, cộng thêm vi khuẩn hoạt động, mùi sẽ nặng lên gấp bội chỉ sau một đêm. Bước thứ hai là ngâm nước mát trước khi giặt, vì amoniac tan trong nước nên ngâm kéo đi được phần lớn. Có thể pha giấm trắng loãng vào nước ngâm để trung hoà phần còn lại, do amoniac có tính kiềm, nhưng không trộn giấm với các chất tẩy khác. Đừng đổ nhiều nước xả để át mùi, cách đó chỉ chồng mùi lên mùi.

Đồ dính thuốc sát trùng có gửi giặt chung với đồ thường được không?

Không nên. Thuốc sát trùng dùng trong chuồng trại thường là hoá chất mạnh, có loại làm bạc màu vải, có loại phản ứng với chất tẩy khác, nên nhóm này cần tách hẳn. Cách làm đúng là xả riêng một lượt nước sạch ngay tại trại trước khi bỏ vào thùng gom, dùng ngăn riêng trong thùng, và báo rõ cho tiệm biết là lô có nhóm đồ dính thuốc để được xếp lô riêng. Tuyệt đối không giặt chung đồ dính thuốc với đồ trẻ nhỏ hoặc đồ tiếp xúc trực tiếp với da. Đồ đã ngấm hoá chất đậm đặc, đã bạc màu loang lổ hoặc đã rách thì nên bỏ chứ đừng cố giặt lại dùng tiếp. Cần nói rõ đây là hướng dẫn về đồ vải, còn quy trình sát trùng và sử dụng thuốc thú y thì chủ trại đối chiếu với cán bộ chuyên môn.

Giặt là cho trang trại chăn nuôi, trại gà tại Thanh Hoá

Chủ trại về nhà lúc bảy giờ tối, cởi bộ đồ mặc trong chuồng ra bỏ vào chậu chung với quần áo cả nhà. Vợ giặt luôn mẻ đó. Hôm sau con gái mở tủ lấy áo đi học, mặc vào rồi quay ra hỏi sao áo con có mùi lạ. Không nồng, chỉ phảng phất, nhưng có.

Mùi thì còn là chuyện nhỏ. Chuyện lớn hơn là bộ đồ ấy vừa đi qua khu chuồng, và nó không chỉ mang mùi về nhà.

Bài này chỉ nói phần đồ vải: vì sao đồ trại phải tách hoàn toàn khỏi đồ sinh hoạt, mùi amoniac bám vào vải theo cơ chế nào, và cách tổ chức việc giặt cho trại chạy hằng ngày. Phần thú y, dịch bệnh và quy trình chăn nuôi thì chủ trại làm việc với cán bộ chuyên môn, bài này không bàn tới.

Vì sao phải tách, không chỉ vì mùi

Người làm trại lâu năm đều biết nguyên tắc không mang đồ từ khu này sang khu khác. Quần áo, ủng và găng là thứ đi cùng người, chạm vào mọi bề mặt trong chuồng, nên nó là đường vận chuyển rất hiệu quả cho bụi, phân khô và mọi thứ bám theo.

Điều đó dẫn tới ba hệ quả thực tế cho việc giặt:

Đồ trại không giặt chung với đồ sinh hoạt của gia đình. Không chung mẻ, và với trại lớn thì nên tách hẳn cả máy. Đây là nguyên tắc gốc, mọi thứ khác chỉ là chi tiết.
Đồ của mỗi khu nên gom riêng nếu trại có nhiều dãy chuồng tách biệt, để không tạo đường qua lại giữa các khu qua đống đồ bẩn.
Đồ trại không mang về nhà rồi mới giặt. Chỗ thay đồ nên nằm ngay cửa trại, và đồ bẩn ở lại đó chứ không đi vào khu ở.

Mùi amoniac bám vào vải và cách xử lý

Mùi đặc trưng của chuồng trại chủ yếu là amoniac sinh ra từ phân và nước tiểu phân huỷ. Amoniac là chất khí tan rất tốt trong nước, mà vải thì luôn có một lượng ẩm nhất định, nhất là khi người mặc ra mồ hôi.

Nên cơ chế là thế này: khí amoniac trong không khí chuồng tan vào lớp ẩm trên sợi vải và ở lại đó. Áo càng ẩm, ở trong chuồng càng lâu thì càng ngậm nhiều. Khi áo khô đi, một phần bay ra, nhưng phần đã kết hợp với dầu và mồ hôi trên sợi thì bám lại.

Hiểu vậy thì cách xử lý rõ ra:

Hong khô ngay sau khi cởi, ở nơi thoáng. Đây là bước ít tốn kém mà ăn thua nhất. Áo ẩm bỏ vào bao kín thì amoniac không có đường thoát, cộng thêm vi khuẩn hoạt động, mùi sẽ nặng lên gấp bội chỉ sau một đêm.
Ngâm nước mát trước khi giặt. Vì amoniac tan trong nước nên bước ngâm này kéo đi được phần lớn, và ngâm nước mát hiệu quả hơn nước nóng cho mục đích này.
Giấm trắng pha loãng trong nước ngâm giúp trung hoà phần amoniac còn lại, vì amoniac có tính kiềm. Đây là cách dân gian nhưng đúng cơ chế. Lưu ý không trộn giấm với các loại chất tẩy khác.
Rồi mới giặt bình thường, xả kỹ hơn một lượt so với đồ thường.

Chuyện thường bị làm ngược là đổ thật nhiều nước xả cho át mùi. Cách đó chỉ chồng mùi lên mùi, và lớp màng nước xả còn bịt sợi khiến lần giặt sau khó lấy đi phần tồn dư.

⚠️ Đồ dính thuốc sát trùng và thuốc thú y phải tách riêng: nhóm này không gửi lẫn vào lô đồ thường. Thuốc sát trùng chuồng trại thường là hoá chất mạnh, có loại làm bạc màu vải, có loại phản ứng với chất tẩy khác. Đồ dính thuốc cần xả riêng một lượt nước sạch ngay tại trại trước khi bỏ vào thùng gom, và báo rõ cho tiệm biết là lô có nhóm này. Không giặt chung đồ dính thuốc với đồ trẻ nhỏ hay đồ tiếp xúc da. Đồ đã ngấm hoá chất đậm đặc, đã bạc màu loang lổ hoặc rách thì nên bỏ chứ đừng cố giặt lại để dùng tiếp. Bài viết này nói về đồ vải, không hướng dẫn sử dụng thuốc thú y hay quy trình sát trùng; phần đó chủ trại đối chiếu với cán bộ chuyên môn.

Bố trí chỗ thay đồ ở cửa trại

Đây là thay đổi nhỏ nhưng giải quyết được phần lớn vấn đề. Ý tưởng là dựng một điểm chuyển tiếp ngay lối vào khu chăn nuôi, gồm ba thứ:

Giá treo đồ trại, nơi người vào trại thay đồ nhà ra và mặc đồ trại vào, lúc ra thì làm ngược lại. Đồ nhà không bao giờ đi vào chuồng, đồ trại không bao giờ đi vào nhà.
Chỗ hong đồ có mái che, thoáng gió, để đồ vừa cởi được hong khô trước khi vào thùng gom. Bước này quyết định mùi nhiều nhất.
Thùng gom hở, chia hai ngăn: đồ thường và đồ dính thuốc. Thùng phải hở, tuyệt đối không dùng bao nilon buộc kín.

Ủng và găng thì để lại ngay tại cửa trại, không mang đi đâu. Cách xử lý ủng và giày bảo hộ có ở bài vệ sinh ủng, giày bảo hộ lao động. Với đồ dính thuốc sát trùng hoặc thuốc bảo vệ thực vật thì xem thêm tẩy vết thuốc sâu, phân bón trên đồ bảo hộ.

Nhịp giặt và cách chốt lịch

Trại chạy hằng ngày và người trực trại thường ở lại nhiều ngày liền, nên nhóm này khác các ngành khác ở chỗ đồ sinh ra đều mỗi ngày và không nên tồn.

Mỗi người trực cần ít nhất ba bộ luân phiên: một bộ đang mặc, một bộ đang hong, một bộ ở tiệm. Với trại thì hai bộ là chưa đủ.
Gửi giặt cách ngày là nhịp hợp lý cho trại vừa, trại lớn thì hằng ngày.
Chốt một khung giờ cố định để xe tới lấy tại cổng trại chứ không vào khu chuồng. Đồ đã gom sẵn trong thùng ở điểm chuyển tiếp, người của tiệm chỉ nhận ở cổng.
Đánh dấu theo người và theo khu để trả đúng, tránh đồ khu này sang khu khác.

Cách đánh dấu và tổ chức đồng phục theo tổ có ở bài giặt đồ bảo hộ, đồng phục công nhân.

Chi phí

Đồ trại tính theo cân: 22.000đ/kg cho đơn từ 8kg trở lên, 28.000đ/kg cho đơn dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Trại có bốn tới sáu người trực gom cách ngày thường vào được mốc 8kg. Vết thuốc, vết ố lâu ngày tính riêng theo mức độ, khoảng 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết, tiệm xem đồ rồi báo trước. Cần lấy gấp trong 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết bảy ngày trước và sau cũng phụ thu 20%.

Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả, nên lô đồ trại không nằm chung máy với đồ nhà dân hay đồ đơn vị khác. Khi đặt, chủ trại nên nói rõ đây là đồ khu chăn nuôi để tiệm xếp lô và xử lý đúng. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí.

Đồ trại gom riêng, lấy tại cổng, không mang mùi về nhà

Nhắn Zalo 0943 386 369, cho biết trại có mấy người trực, mỗi lần gom khoảng bao nhiêu bộ, và trong lô có đồ dính thuốc sát trùng hay thuốc thú y không. Đây là nhóm phải tách riêng nên cần báo trước để tiệm xếp lô đúng. Xe nhận đồ tại cổng trại, không vào khu chuồng. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường.

Đặt giặt online