Vì sao không nên nhồi quá nhiều đồ vào máy giặt một lần?

Cuối tuần, giỏ đồ đầy ngang miệng. Nghĩ bụng chạy một mẻ cho xong, đỡ tốn điện tốn nước, thế là nhét cố cho bằng hết rồi ấn nút. Máy chạy đúng chu trình, kêu ầm ầm lúc vắt, nhưng lấy đồ ra thì áo vẫn còn mùi ẩm, cổ áo vẫn cáu, và cả mớ nhăn nhúm gấp nếp đến mức là mãi không phẳng.

Chuyện này xảy ra hằng ngày và hầu như ai cũng từng làm. Điều ít người biết là máy giặt không làm sạch bằng nước và xà phòng, mà bằng chuyển động. Bỏ mất chuyển động đó thì phần còn lại vô nghĩa — và cái giá phải trả không chỉ là mẻ đồ bẩn.

Máy cần khoảng trống mới giặt được

Cơ chế làm sạch của máy giặt là nâng đồ lên rồi thả rơi xuống mặt nước, lặp đi lặp lại hàng trăm lần. Mỗi lần rơi, nước bị ép xuyên qua lớp sợi, kéo theo bụi bẩn và dầu mỡ ra ngoài. Chất giặt chỉ đóng vai trò giữ đám bẩn đó lơ lửng trong nước để không bám ngược lại vải.

Khoảng trống chính là chỗ cho động tác nâng và thả kia xảy ra. Lồng chật kín thì đồ không rơi được nữa, nó chỉ xoay theo lồng thành một khối đặc. Nước cũng không len nổi vào giữa khối đó: phần đồ nằm ngoài rìa được giặt tạm ổn, phần nằm trong lõi thì gần như chỉ bị vò ép trong nước xà phòng suốt cả chu trình.

Đến lượt xả, chuyện còn tệ hơn. Lượng nước máy cấp cho mỗi lượt xả là cố định theo chương trình, không tự tăng vì bạn cho nhiều đồ hơn. Đồ càng nhiều thì lượng nước chia cho mỗi món càng ít, chất giặt không được cuốn hết đi và đọng lại thành cặn trong sợi vải — đúng thứ gây ra vệt trắng loang trên áo tối màu mà nhiều người tưởng là do nước giặt kém.

Nhồi đầy thì hỏng những gì

Hệ quả chia làm hai nhóm: hỏng đồ và hỏng máy. Nhóm thứ hai đắt hơn nhiều nhưng lại đến chậm nên ít ai nối được nhân quả.

• Đồ không sạch, mùi vẫn còn. Cổ áo, nách áo, gấu quần là những chỗ bẩn nhất và cũng là chỗ cần cọ xát nhiều nhất. Mẻ quá tải không tạo được ma sát nên các vùng này gần như nguyên vẹn sau khi giặt.
• Đọng cặn nước giặt trong vải. Vải ngậm chất giặt thì cứng tay, dễ gây ngứa với da nhạy cảm, và hút bẩn nhanh hơn ở lần mặc kế tiếp.
• Nhăn gấp nếp khó là. Đồ bị ép chặt trong lúc vắt sẽ giữ nguyên nếp gấp đó. Nếp hằn do lực vắt ở tốc độ cao rất khó xoá, có khi phải làm ẩm lại toàn bộ rồi là mới phẳng.
• Máy lệch tải, rung và kêu to khi vắt. Khối đồ dồn về một phía khiến lồng quay không còn cân. Máy sẽ dừng, đảo lại, thử cân bằng, có khi lặp nhiều lần trước khi vắt được — mất thêm thời gian và điện. Hiện tượng này và cách xử lý có ở bài máy giặt rung lắc mạnh khi vắt.
• Ổ trục, giảm chấn và gioăng cửa nhanh hỏng. Mỗi lần vắt lệch tải là một lần lồng đập vào giới hạn của bộ treo. Lặp lại nhiều tháng thì ổ trục kêu rít, gioăng cao su rách, và chi phí thay thế thường bằng một phần đáng kể giá trị chiếc máy.
• Bơm xả và lưới lọc tắc sớm. Đồ chật làm xơ vải không thoát được theo đường nước mà tích lại trong lồng và lưới lọc.

Còn chuyện tiết kiệm điện thì sao? Mẻ quá tải rất hay phải giặt lại. Tính cả hai lần chạy, cộng thêm những vòng cân bằng thừa mà máy phải thực hiện, tổng điện nước thường cao hơn so với chia hai mẻ vừa phải ngay từ đầu.

Ước lượng tải đúng — quy tắc khoảng trống bàn tay

Không cần cân, cũng không cần nhớ con số kg ghi trên máy. Con số đó là khối lượng đồ khô ở điều kiện lý tưởng, còn thực tế thì quần áo cồng kềnh hay gọn gàng khác nhau rất xa ở cùng một mức cân. Hãy đo bằng thể tích.

• Máy cửa trên: thả đồ vào tơi, không ấn không nén. Mặt trên của khối đồ dừng ở khoảng ba phần tư chiều cao lồng là vừa; phía trên còn trống chừng một gang tay. Nếu phải ấn tay xuống mới đóng được nắp thì đang quá tải.
• Máy cửa trước: chất đồ xong, dựng bàn tay thẳng đứng và luồn vào khe giữa khối đồ với thành trên của lồng. Lọt bàn tay là đạt. Không lọt thì bỏ bớt ra.
• Đồ nặng nhẹ khác nhau: khăn bông và đồ jeans hút nước rất nhiều, khi ướt nặng gấp nhiều lần lúc khô. Mẻ toàn khăn và jeans nên để trống nhiều hơn mức thường.
• Đừng cuộn tròn hay gấp đồ trước khi cho vào. Thả từng món tơi ra, rải đều quanh lồng. Một chiếc áo cuộn chặt sẽ không mở ra trong suốt chu trình.
• Trộn đồ to với đồ nhỏ. Mẻ toàn đồ to như bốn chiếc quần bò rất dễ dồn cục về một phía; thêm ít đồ nhỏ vào để khối đồ phân bố đều hơn.

Nếu muốn ước lượng chuẩn hơn theo cân, bài ước lượng cân nặng đồ giặt tại nhà có bảng quy đổi theo từng món quen thuộc.

Đồ cồng kềnh chiếm chỗ ra sao

Chăn, rèm, áo khoác phao, thảm chùi chân — đây là nhóm làm hỏng cả mẻ giặt nhanh nhất, vì chúng chiếm thể tích khổng lồ trong khi cân nặng khi khô lại chẳng đáng kể.

Chăn bông và chăn lông vũ khi ngấm nước có thể nặng gấp vài lần lúc khô và nở bung chiếm trọn lồng máy. Không còn khoảng trống để đảo, ruột chăn bị dồn về một góc rồi vón cục — hỏng phom vĩnh viễn, giặt lại cũng không tơi ra như cũ. Chưa kể nước đọng trong ruột không vắt hết được, chăn phơi mấy ngày vẫn ẩm và lên mùi.

Rèm cửa thì dài và nặng, lúc vắt dễ quấn quanh trục thành một bó chặt, vừa hằn nếp vừa làm máy lệch tải nghiêm trọng. Rèm có bố, có lớp lót hoặc có móc kim loại càng không nên đưa vào máy gia đình.

Áo khoác phao chứa nhiều không khí, ban đầu nổi lều bều không chìm xuống nước, sau đó ngấm nước thì nặng trĩu. Mỗi mẻ chỉ nên giặt một chiếc, và chỉ khi lồng máy còn rộng rãi.

Nguyên tắc đơn giản: món nào ngấm nước xong mà bạn nhấc lên thấy nặng tay thì nó đã chiếm sức máy nhiều hơn bạn tưởng. Cho riêng một mình nó vào một mẻ, hoặc mang ra tiệm.

Chia mẻ hay gửi tiệm?

Khi lượng đồ vượt sức máy, có hai đường đi và cả hai đều tốt hơn việc nhồi cố.

Chia mẻ hợp lý khi đồ chỉ nhiều hơn một chút và bạn có thời gian. Chia theo màu và theo độ dày: mẻ đồ sáng màu mỏng, mẻ đồ tối màu, mẻ khăn và jeans. Cách chia này vừa giữ được tải vừa phải, vừa cho phép chọn đúng chế độ và đúng liều chất giặt cho từng nhóm.

Gửi tiệm hợp lý khi đồ dồn nhiều ngày, khi có món cồng kềnh, hoặc khi trời nồm mà nhà không có chỗ phơi. Máy giặt công nghiệp có lồng lớn, lượng nước cho mỗi mẻ nhiều hơn hẳn và có máy sấy công suất cao, nên đồ dày vẫn khô kiệt trong ngày.

Tại Nhà Gọn Laundry, giặt sấy quần áo tính theo cân: 28.000đ/kg cho đơn dưới 8kg và 22.000đ/kg từ 8kg trở lên, đơn tối thiểu 30.000đ — nên gom đồ vài ngày rồi gửi một lượt thì giá mỗi cân rẻ hơn gửi lắt nhắt. Sấy riêng quần áo 22.000đ/kg, sấy chăn ga 30.000đ/kg. Giặt sấy chăn ga 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg. Rèm thường 40.000đ/kg, rèm cần tháo lắp 50.000đ/kg, nệm topper 50.000đ/kg. Cần lấy ngay trong vòng 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Tiệm có lấy và giao tận nơi; phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hoặc nhắn Zalo cùng số để được báo trước khi đặt. Cửa hàng ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.